

D4109

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་ཏི་མོཀྵཱ་བྷི་སྨ་ན་པ་དཾ། བོད་སྐད་དུ། སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚིག་གི་བརྗེད་བྱང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བླ་མ་བདག་གཞན་བློ་ལྡན་གང་། །བསྟན་བཅོས་སྟོན་པར་མཛད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསྟན་བཅོས་དེའི། ། ཚིག་གི་བརྗེད་བྱང་བརྗོད་པར་བྱ། །འཕགས་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་འདུས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་འཛིན་པའི་མཆོག་འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་ལ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་གསོལ་ནས་འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་སོ། །གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ནི་དུམ་བུ་ བཞི་སྟེ།འདུལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། འདུལ་བ་གཞི་དང་། འདུལ་བ་གཞུང་ཕྱི་མ་དང་། འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་སོ། །དེ་དག་གི་གནས་པའི་སྙིང་དང་སྙིང་པོ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཡང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མེད་ པ་དག་ཡན་ཆད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།ཉན་པ་པོ་བརྗོད་པ་ཉུང་ངུས་དོན་གྱི་སྤྱི་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། སྤྱིའི་སྡོམ་དང་། དངོས་ཀྱི་སྡོམ་དང་། བར་སྡོམ་མོ། །དེ་ལ་སྤྱིའི་སྡོམ་ ནི་སྤྱིའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྡུས་པའོ།།དངོས་ཀྱི་སྡོམ་ནི་དངོས་ཀྱི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྡུས་པའོ། །བར་སྡོམ་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལུང་གི་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དོན་ལས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ཐར་པ་དེ། དང་པོ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཚེ་ན་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་བཟླས་ནས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་གསུམ་པའི་ཆ་ཐ་མ་སྡོམ་པ་ཐོབ་ པ་ནི་ཐོག་མར་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ན་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ མ་ཡིན་པའི་སྐབས་ཐོབ་པའོ།།དེ་ལྟར་དང་པོ་ཐར་པའི་དོན་དེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་འབྱུང་བའམ། དོན་འདི་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྡུས་པས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མིང་ཡང་དང་པོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། སོ་སོར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པའོ།།ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ་གང་ཟག་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་གིས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། བསླབ་པའི་གཞི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ངན་འགྲོ་དང་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ སླངས་ཏེ་སློབ་པའི་གཞི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པས་གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་དོན་དེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་འབྱུང་བའམ། དོན་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྡུས་པས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མིང་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།

梵文为：Pratimokṣābhismanapada，藏文为：所解脱词之备忘录。顶礼三宝。
顶礼上师及具智慧之自他，以及宣说论典者。我将宣说此论典之词句备忘录。
此一切有部律藏，是在佛陀世尊圆寂之后，由圣大迦叶等五百阿罗汉集会，为使清净行久住及利益众多有情，请求持律第一圣优波离结集，由圣优波离如实结集。
一切有部律藏分为四部：即律分别、律事、律后篇及律小事。其中住持之心要即是此别解脱经。
其结集之目的，是为了使未来无有教证与证悟之众生远离增益与损减二边，并为利益希求以少言词了知总义之听闻者，故摄为三种摄颂：总摄颂、正文摄颂及中间摄颂。
其中总摄颂是以偈颂摄总义。正文摄颂是以偈颂摄正文之义。中间摄颂是以偈颂摄支分之义。这些都应当依据经文相应理解。
所谓别解脱经，是从义理而立论典之名。'别解脱'之义，首先'别'是指最初，即在最初正受戒时，诵三皈依语后，诵受戒语之第三分末际得戒，是为最初得戒之阶段，故称为'别'。
'解脱'是指解除，即在如是最初得戒之时，从非戒之相中解脱，获得以戒相摄持之无表色位。
如是从最初解脱之义而出此论，或此论摄此义，故此论亦称为最初解脱。
另一解释称为别别解脱，'别别'是指相续各异。'解脱'是指解除，即任何相续各异之补特伽罗正受戒已，随行学处，即能从恶趣及轮回中解脱，而非由他人受戒修学处而令他人解脱，故称别别解脱。
如是从别别解脱之义而出此论，或此论摄此义，故此论称为别别解脱。

། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ཐར་པའི་སྐབས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེས་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ སྟེ།ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་སེམས་སྐྱེ་ལ། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་ཐར་པའི་ ཐབས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཐར་པའི་དོན་དེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་འབྱུང་བའམ་དོན་དེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བསྡུས་པས། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མིང་ཡང་ཐར་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་དོན་མདོ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པས་མདོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ དང་པོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐར་པའི་ཐབས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། མཆོད་པ་དང་གླེང་བསླང་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བརྩམས་པ་དང་། གཞུང་ རྒྱས་པ་དང་།བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གླེང་བསླང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་གང་ཆེན་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏོ། །གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ རེ་ཞིག་མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པ་གླེང་བསླང་བའི་དང་པོར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་བྱའོ། །དེ་ཡང་དམ་པ་རྣམས་ནི་ཡང་ དག་པར་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་སྔར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཡང་དག་པར་སྡུད་འདོད་པས་ཀྱང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་དང ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར།སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། འབྲེལ་ བ་དང་།དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པའི་དང་པོར་སྨོས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

另外以其他方式称为解脱处，'各别'一词即是'方便'的意思。'解脱'是指出离，即涅槃。因此，这部别解脱经是为了出离的方法而宣说的。依靠增上戒生起增上心，依靠增上心生起增上慧，以此次第获得出离的方法，因此这部别解脱经是出离的戒律，故称为解脱方法。如是从解脱的意义中产生此论，或者此论中摄集了这个意义，所以此论也称为解脱方法。'经'是指略说经的意义，因此此论首先称为解脱经、别解脱经和解脱方法经。
其中，此别解脱的摄义以五种特相来说明：供养、引言、正说、广说正文和总结特相。其中供养特相以'美名幢幡三界闻'等两个偈颂来说明。引言特相以'佛陀调伏大海中'等十一个偈颂来说明。正说特相以'于千万劫中'等六个偈颂来说明。广说正文特相是从'具寿们，夏安居已过去多少'直至'应当以正念正知而修习'的所有正文来说明。总结特相以'忍辱为最胜苦行'等剩余的所有正文来说明。
其中，首先解释供养特相。所谓供养特相，是指在正式开始宣说别解脱经之前，以赞叹和顶礼的方式供养导师佛陀世尊。因为诸圣者在一切正说之前都要以赞叹和顶礼的方式供养自己的导师，所以结集者想要结集别解脱经时，也要为了供养一切众生的主尊佛陀世尊，以赞叹和顶礼的方式而首先宣说'美名幢幡三界闻'等两个偈颂。
首先要说明这两个偈颂的所诠、必要、关联和究竟必要。若这两个偈颂缺少所诠等内容而在别解脱诵读之初宣说，就会变得毫无意义。因为具有思择力的人不会接受缺少所诠等内容的说法，所以为了令听众生起欢喜，必须确定宣说所诠等内容。

།དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །འདི་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་བརྗོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་དེར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཐབས་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་བསྟན་ པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོའི་ཐབས་དང་དགོས་པ་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་འབྲེལ་པའོ། །དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་བསྟོད་པ་འདི་བརྩམས་ན་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་བགེགས་དང་ལོག་འདྲེན་བཟློག་ པའམ།དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་གའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འོག་ནས་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་བརྩམ་པ་དམ་བཅའ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏང་བ་དག་གིས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིའི་བསྡུས་པའི་ དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པའོ། །དེ་ལ་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་ གི་དོན་ཕུན་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།དེ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ བསྟན་ཏེ།རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།དམ་པའི་ཆོས་སྒྲ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དཀོན་མཆོག་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ ཏོ།།ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་གི་དོན་ཕུན་ཚོགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འོག་མ་ཕྱེད་པོས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དག་གི་དོན་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ།སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་བརྒལ་བ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འགྲོ་བའི་ གཙོ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པ་དེས་ནི་སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ ནས་མཆོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྟན་ཏེ།དེ་ནི་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འོག་མའི་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

对此所要阐述的是两个偈颂。此中用一个半偈颂宣说世尊的功德圆满利他和圆满自利的殊胜。其必要性已经说明，即用一个半偈颂来成立，以此偈颂方便说明所说内容是从方便而生，这就是必要性。关联性是一个半偈颂的方便与从方便所生的必要两者的性相相关联。必要性的必要是若造此赞颂，则于完成论著时遣除障碍和邪引，或随顺圣者们的仪轨。下面半偈颂显示发誓造别解脱，这也是以先行思维而趣入的支分。
此一个半偈颂的摄义有二：以赞叹方式供养导师和以顶礼方式供养。其中以赞叹方式供养又分二：从有情之主佛世尊的功德圆满利他和圆满自利的方面。其中圆满利他以第一个偈颂显示。以此也显示有情之主佛世尊圆满利他功德方便的五种圆满：因圆满、饶益圆满、智慧圆满、大悲圆满和果德差别圆满。
'美名幢幡闻三界'显示因圆满。'正法音声师子吼'显示饶益圆满。'一切智者'显示智慧圆满。'获得珍宝藏'显示大悲圆满。'梵天帝主顶宝触其足'显示果德差别圆满。圆满自利以下半偈颂显示。以此也显示有情之主佛世尊功德圆满自利的两种殊胜圆满：断除圆满和智慧圆满。
其中'越度无边苦海深'显示断除圆满。'有情之主'显示智慧圆满。如是宣说有情之主佛世尊的功德圆满利他和圆满自利，以此显示以赞叹方式供养导师。以顶礼方式供养则显示以身语意方式顶礼，这以'我以顶礼'来显示。如是顶礼后当做何事？显示发誓造别解脱，这以下半偈颂显示。

།དེས་ཀྱང་གང་གིས་ བསྟན་པ་དང་།ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་དང་། སུ་ལ་བསྟན་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་ནས། གང་གིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སུ་ལ་བསྟན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། སྟོན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་ བས་བསྟན་ཏོ།།ཅི་ཞིག་བསྟན་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསླབ་གཞི་དཀོན་མཆོག་སྣོད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །སུ་ལ་བསྟན་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སུ་ལ་ བསྟན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ།དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ།།བ་དན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པ་དེ་ཉིད་བ་དན་དང་འདྲ་བས་ན་བ་དན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་འཕགས་པས་ཀུན་ལ་ གསལ་བ་དེ་ལ་དམིགས་ན་མངོན་པར་མཐོང་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་མི་ནོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཇིག་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པས་བསྡུས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་གོ། །གྲགས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཏུ་སྙན་པའི་སྒྲས་ཁྱབ་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་དང་པོར་ས་ལ་གྲགས་དེ་ནས་བར་སྣང་ལ་གྲགས་དེ་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ལ་གྲགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་གྲགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། ། གཟུགས་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་གྲགས་ཤེ་ན། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་ཚེ་གྲགས་པའི་བག་ཆགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་བཏགས་ཏེ་གྲགས་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྒོ ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དམ་པའི་ཆོས་སྒྲ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཉོན་ མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་གསུངས་པའི་སྒྲའོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ཉིད་སེང་གེའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་ སྒྲ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མུ་སྟེགས་ཅན་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དག་སྐྲག་པར་བྱེད་ཅིང་།།རིགས་ཀྱི་བུའི་མིང་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་བུ་དག་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

由此也说明了谁宣说、宣说何事、向谁宣说，阐述了别解脱的殊胜性之后，应当在大众中分别宣说谁向谁宣说何事。对此，若问是谁宣说？是导师，即所谓的一切智者宣说。若问宣说何事？是别解脱，即所谓的学处三宝器。若问向谁宣说？是向声闻僧众，即所谓的圣众。
所谓谁向谁宣说何事的大众中分别，即是说导师向声闻僧众中分别宣说别解脱，这是总义。现在阐述支分义，其中关于佛世尊利他圆满方便的功德，依据因圆满而言：'美名幢于三界扬'。
所谓美名幢，即是如来从无数劫以来积累无量福德智慧资粮的圆满因所生之果，即无上断证功德所摄的无量功德。所谓幢，即是美名如同幢幡，因为功德超胜而明显于一切，缘此则不错失增上生与决定胜之道。
所谓三界，即是依止坏灭蕴聚的三界：欲界、色界、无色界。所谓扬，即是遍及彼等处的美名声。世尊最初现证圆满菩提时，首先传遍地界，然后传遍虚空界，之后传遍四大天王天等，乃至传遍色究竟天等次第传遍。
若问如何传遍无色界？答：因为住于色界时具有名声的习气，故就因而假立为果而说传遍。这是依布施等圆满因所生的其他功德而为教导，从而显示利他圆满方便的因圆满。
依据饶益圆满而言：'宣说正法狮子吼'。所谓正，即是佛世尊，因为断尽一切烦恼及习气。所谓法音，即是彼正者所说之法，即是从尊颈宣说四圣谛之音。
所谓狮子吼，即是正法之音如同狮子吼，因为令外道如大象般惊怖，摄受善男子如狮子幼崽。所谓宣说，即是教说，因为三转四谛而转十二相法轮。

།དེས་ནི་ སྟོན་པའི་མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།དང་པོར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ལུས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལུང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དཀོན་མཆོག་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་དཀོན་པ་དང་། རིན་ཆེ་བ་ དང་།དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དང་འདྲ་བར་དཀོན་མཆོག་དེའི་མཛོད་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མ་ཉིད་དུ་བརྙེས་པ་སྟེ། སྟོན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འཁོར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འབྲས་བུའི་ ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཞབས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པའོ། །ཚངས་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ དང་པོའི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པ་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ།།དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ས་བླའི་གཙོ་བོ་དང་། སྟོང་གི་ཁམས་ན་གཙོ་བོར་གྲགས་པས་འདིར་ སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ།།གཙུག་གི་ནོར་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བོ་སྟེ། ནོར་བུ་གདགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བཏུད་དེ་ཕྱག་བྱས་པའོ། །དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་མཆོག་དག་གི་སྤྱི་བོས་གཏུགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་ དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་བརྒལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་ བས་བསྡུས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གོ།།རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

由此显示了导师圆满的事业，即通过为他人说法而成为利益他人圆满的方便，显示了圆满的利他。
就圆满智慧而言，说'一切智者'。'一切智者'即是世尊，因为最初完全无余地、独特地、无量地、无颠倒地宣说诸法的本性。由此显示了以一切智者确立极为清净的教法而成为利益他人圆满方便的圆满智慧。
就圆满大悲而言，说'获得珍宝藏'。'珍宝'是指教法和证法之珍宝，因为如同珍宝般稀有、珍贵、令人欢喜、有益，并且能对抗非人等的损害。'藏'如同珍宝藏一样，是指珍宝的藏处圣僧众，因为从教法和证悟的角度来说，他们是法的法器。'获得'是指获得为弟子，因为随行导师之道。由此显示了通过成熟眷属而成为利益他人圆满方便的圆满大悲。
就圆满殊胜果位而言，说'梵天帝以顶上宝珠顶礼其足'。'足'是指如来具有轮相的足。关于'梵天帝'，'梵天'是指通过修持初禅殊胜禅定而获得梵王位，统领千世界的大梵天。'帝'是指三十三天之主帝释天。这两位是提到他们仅仅因为他们是上界和千界中著名的主尊，其他的也应当如是理解。'顶上宝珠'是指头顶，因为是安置宝珠的处所。'顶礼'是指他们礼敬顶礼。由此显示了通过世间获得果位的最胜者以头顶顶礼而成为利益他人圆满方便的圆满殊胜果位。
如是，以上显示了对导师的赞颂供养，是从有情之主佛世尊的功德利他圆满的角度来阐述的。其后，就有情之主佛世尊的功德自利圆满的殊胜性而言，就圆满断除而言，说'度过无边际的苦海'。'苦'是指由生、老、病、死所摄的五取蕴。'海'是指苦本身如同大海，称为海，因为极其广大。

།གཏིང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིའི་གཏིང་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །མཐའ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་མེད་པ་སྟེ།འདིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟན་ཏོ། །བརྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འགྲོ་བའི་གཙོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དེ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་མེད་པ་སྟེ་ མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་ གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་སྟོན་ཏོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྤྱི་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དངོས་སུ་བསྟན་ལ། ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བས་བསྡུས་པར་བལྟ་བའོ།།འདིས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་བསླབ་གཞི་དཀོན་མཆོག་སྣོད།།འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་གང་གིས་བསྟན་པ་དང་། ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་དང་། སུ་ལ་བསྟན་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ནས། གང་གིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སུ་ལ་བསྟན་པའི་ ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་གང་གིས་བསྟན་ཅེ་ན་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་བསྟན་ཅེ་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསླབ་གཞི་དཀོན་མཆོག་སྣོད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྟེ་ཅིས་དེ་ལ་དོན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་ཉིད་དེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དཀོན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བས་དཀོན་མཆོག་གོ། །དེ་ཡང་ གང་ཞེ་ན།རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། གཞི་དང་། གཞུང་ཕྱི་མ་དང་། ཕྲན་ཚེགས་དག་གོ། །སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་སྣོད་དེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བསླབ་གཞི་དཀོན་མཆོག་སྣོད་ཅེས་བྱའོ།

所谓'无底'是指基础无底，这表明如同大海一样苦难众多。
所谓'无边'是指彼岸无边际，这表明如同大海一样轮回不断。
所谓'度过'是指超越了彼岸，因为断除烦恼、灭尽痛苦。由此通过断除业、烦恼和生的特征的一切烦恼，显示了自利圆满的殊胜断除圆满。
依据智慧圆满而说'众生主'，'众生'是指世间恒常轮回之故。'主'是指无与伦比，因为是最胜。'主'是指众生之主佛世尊，因为获得对一切所知无著无碍的智慧，故成为一切众生之主。由此通过了知诸法的数量和实相而成为众生之主，显示了自利圆满的殊胜智慧圆满。
如是，这些显示了众生之主佛世尊的功德，通过利他圆满和自利圆满而对导师作赞叹供养。
其后为显示以顶礼方式供养，说'以顶礼'。'以顶'直接表示身体礼拜，'礼'则包含身语意三业礼拜。这显示了以身语意礼拜方式对导师作供养。
如是礼拜后当做何事？为显示受持别解脱的誓言，说：'一切智者学处珍宝藏，于圣众中间当开演。'这显示了由谁所说、说何内容、对谁而说的别解脱殊胜性，并显示由谁对何众宣说何内容。
其中，谁所说？即'一切智者'所说，词义如前。说何内容？即别解脱，以'学处珍宝藏'表示。'学'是指不杀生等特征。
'处'是指文句，因为义理依于其中。'珍宝'是指学处本身，因为是大德们的缘由，又因稀有如同珍宝故称珍宝。
其又是什么？即分别、事、后续和杂事等。'藏'是指彼等之藏，即此别解脱经。这称为一切智者学处珍宝藏。

།སུ་ལ་བསྟན་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ དགེ་འདུན་ལ་སྟེ།དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའོ། །ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་ཡན་ཆད་དོ། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སུ་ལ་བསྟན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པས་ སོ་སོར་ཐར་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དུའོ། །དབྱེ་བར་བྱ་བ་ནི་གདོན་པར་བྱ་བའོ། །སུས་གདོན་པར་བྱ་ཞིང་དབྱེ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ སྣོད་དབྱེ་བར་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་རྟོག་ཤེས་པ་དག་གིས་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བསླབ་གཞི་དཀོན་མཆོག་སྣོད་འདི་ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་རྟོག་ཤེས་པས་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་ཞིང་གདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མཆོད་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གླེང་བསླང་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གླེང་བསླང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པ་གླེང་བསླང་བའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས པར་འདོད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གླེང་བསླང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་གང་ཆེན་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་ པ་དང་།འབྲེལ་པ་དང་། དགོས་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །དགོས་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་རྟོག་པ་དེ་ཡང་གླེང་བསླང་བ་འདིས་བྱེད་པས། གླེང་བསླང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཐབས་འདི་དང་དགོས་པ་ཐབས་ལས་བྱུང་ བའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་འབྲེལ་པའོ།།དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འདོད་པས། སོ་སོར་ཐར་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་ པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་།ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པའོ། ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་གང་ཆེན་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །མཚོ་བས་ཟབ་པའི་འཁོར་བ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས གྱུར་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དཀོན་པ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་རྙེད་པ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་རྙེད་པས་ ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ།།དེ་ལ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དཀོན་པ་བསྟན་ཏོ།

向谁宣说呢？向声闻僧众宣说。这是以'圣众'一词表示的。'圣'是指远离罪恶不善法。'众'是指四人以上。由谁向谁宣说的内容应在众中宣说，即导师所说的别解脱应在声闻僧众中宣说。这是以'应在中宣说'表示的。'中'是指内部。'宣说'是指诵读。由谁诵读宣说呢？由圣众。
譬如宝器也应由识宝者在众中开启，同样，这一切智学处宝器也应由如同识别宝物般的智者在圣众中开启诵读，此为语义。
供养之相已说完毕。其后应说引言之相。'引言之相'是指正确开始宣说别解脱经的引言。听闻别解脱的殊胜后，为获得资粮道及其果位而应修习别解脱，因需要引言，故说'佛调伏如海'等十一偈颂。
此中也应说明这十一偈颂的所诠、必要、关联及究竟必要。其中所诠是别解脱的殊胜性。必要是理解。关联是由于理解是通过此引言实现的，故此引言偈颂方便与必要方便所生的性质二者相关联。究竟必要是听闻别解脱的殊胜后，为获得资粮道及其果位而修习别解脱。
此十一偈颂的总义有三：宣说别解脱的殊胜性、成就资粮道及其果位、修习别解脱。其中宣说别解脱的殊胜性也分三种：现世果报、来世果报、及赞叹别解脱如同导师。
其中以'佛调伏如海'等三偈颂说明现世果报。以'从比海更深的轮回'等两偈颂说明来世果报。以'我若入涅槃'等一偈颂说明赞叹别解脱如同导师。成就资粮道及其果位也分三种：资粮道稀有、获得资粮道、获得资粮道后应精进。其中以'此佛之名声'等两偈颂说明资粮道稀有。

།འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་རྙེད་ པ་བསྟན་ཏོ།།མཁས་པ་དག་ལ་ལེགས་འདོད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་རྙེད་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ དུ་བྱས་པ་དང་།ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ། དགེ་སློང་དབང་དུལ་ཀུན་དགའ་བོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་མི་འགྱུར་རབ་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་ཐར་པ་འདོད་ རྣམས་ཀྱིས།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་རྟག་ཏུ་སྲུངས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་ པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་གང་ཆེན་མཚོ། །གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །གནས་པའི་སྙིང་དང་སྙིང་པོ་ནི། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ གསུངས་པའི་འདུལ་བའོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དེ། འདུལ་ བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་།འདུལ་བ་གཞི་དང་། འདུལ་བ་ཕྲན་ཚོགས་དང་། འདུལ་བ་གཞུང་བླ་མ་སྟེ། སློབ་མ་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། རྒྱུད་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དྲི་མ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དྲི་མས་སྐྱོན་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཆེན་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་འདུལ་བ་དེ་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདྲ་ཞེ་ན། གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ལ་གཞི་གཏིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་ ལ་ཡང་ཀུན་ནས་སློང་བའི་གཏིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞིན་དུ། འདུལ་བ་ལ་ཡང་འབྲས་བུའི་མཐའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་པའི་སྙིང་པོ་དང་སྙིང་པོ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་དང་།ལོ་ཉི་ཤུ་མ་ལོན་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཐད་ཀ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་གཞི་འཕྲོས། གསོ་སྦྱོང་གི་གསོལ་བ་གླེང་གཞི་གདོན་པ་ལས་གསོ་སྦྱོང་གི་གཞི་འཕྲོས། དེ་ལ་དགག་དབྱེ་བྱས་པས་དེ་འགྲུབ་བམ་མི་འགྲུབ་ཅེས་དགག་དབྱེའི་ཕྲོས། དེའི་རྒྱུ་ དབྱར་ལ་རག་ལས་པ་དབྱར་གྱི་གཞི་འཕྲོས།ལ་ལ་རས་ཆེན་དང་བརྟད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལས་དབྱར་གྱི་དང་དགག་དབྱེ་འཕྲོས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །འཆང་བ་དང་འབྲལ་བ་འཇོག་པ་གསུམ་ལས་སྲ་བརྐྱང་ངོ་། །འཇོག་པ་ལས་གོས་ཀྱི་གཞིའོ། །ཡང་སྲ་བརྐྱང་གོས་ཀྱི་གཏེར་ལྟ་བུར་འདུག་པས་དེ་ལ་ བརྟེན་ནས་གོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞིའོ།།ཞག་བདུན་པའི་གསོག་འཇོག་ལས་སྨན་གྱི་གཞིའོ། །གསོ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱ་བ་བརྩམས་པར་བཤད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀྱི་གཞིའོ།

以'世间佛陀出现'等一个偈颂，说明获得资粮道。
以'欲求诸智者善妙'等一个偈颂，说明获得资粮道后应当精进。
别解脱应当成就的有四种：就自身而言、就他人而言、就法而言以及修行的特征。
其中，'比丘调伏阿难'说明就自身而言。'成为不退转出家'说明就他人而言。'诸欲求解脱者'说明就法而言。'常护持别解脱'说明修行的特征，这是总义。
现在解释支分义，从今世果报的角度宣说别解脱的殊胜性：'佛陀调伏大海藏，一切无有底边际，住持心要及精髓，即是此别解脱戒。'
'佛陀调伏'是指佛陀所说的调伏。'佛陀'是指佛世尊，因为通达一切义理，或因为远离一切烦恼习气的睡眠。
'调伏'是指调伏藏，即调伏分别、调伏事、调伏杂事和调伏上分，因为引导弟子趣向一切法中最胜的涅槃，或因为能调伏一切相续中的行为垢染和异熟垢染所造的过失。
'大海'是指海洋，因为佛陀所说的调伏如同大海。如何相似？'无有底边际'，如同大海底部不可测量，调伏也有无量的等起深度；如同大海彼岸不可测量，调伏也有无量的果位边际。
一切调伏的住持心要和精髓即是此别解脱。'住持'是指五篇罪及未满二十岁受具足戒的直接引生出家事，从说戒的白羯磨缘起引生说戒事，由此作自恣而成就与否引生自恣事，其因依赖安居而引生安居事。
有说是从某些大布和诤论而生起安居和自恣。从持、离、放置三者而有羯磨单。从放置而有衣事。又因羯磨单如衣库，依此而有皮革事。从七日储存而有药事。依说戒等所作事而说明羯磨事。

།ལྷག་མ་ཕྱིར་བཅོས་ལས་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱི་གཞིའོ། །ཕྱིར་བཅོས་རང་གི་ཆ་ལག་ཏུ་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ དང་།ས་གཞན་ན་གནས་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་ན་ནི་མི་འདོད་བཞིན་སྤོ་བ་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ལས་དེ་གཉིས་སོ། །མ་ངེས་པ་གཉིས་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའོ། །དེའི་ཞར་བྱུང་དུ་ལས་དབྱེ་བ་དང་། འཁོར་ལོ་དབྱེ་བའོ། །ཡང་ན་དབྱེན་གྱི་ལྷག་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་ལོ་དབྱེ་བའོ། །ཞི་བྱེད་ ཀྱི་ཆོས་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོད་པའི་གཞིའོ།།གནས་མལ་གྱི་ལྟུང་བྱེད་ལས་གནས་མལ་གྱི་གཞིའོ། །ལ་ལ་ཁང་པ་ཁང་ཆེན་ལས་འཕྲོས་ཞེའོ། །གཞི་བཅུ་བདུན་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེའི་སྙིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་ཏེ། འཕན་པ་ དང་།ས་བོན་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་རྣམ་པར་མི་གཡོ་བ་སྟེ། མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་འདུལ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་གཏིང་དང་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒོ་ ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ནི་དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོ་ཡི། །ཆོས་ཀུན་གྱི་ནི་འདྲེན་པ་མཆོག་།འདི་ནི་དགེ་སློང་ཚོང་ཚོགས་ཀྱི། །བསླབ་ཟོང་ཚོང་ཁང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཆོས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་འདྲེན་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ ཏེ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །དགེ་སློང་ཚོང་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདོད་པ་ཚོང་པ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་དོན་མཐུན་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ གི་བསླབ་ཟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྒྲུབ་པའི་ཟོང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་བུའོ།།དེའི་ཚོང་ཁང་ཞེས་བྱ་ནི་བསླབ་པའི་ཟོང་བཅེར་བའི་གནས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་ནང་དུ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ནི་འདྲེན་པའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། བསླབ་པའི་ཟོང་གི་ཚོང་ཁང་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་ཟིན་རྣམས་ཀྱི། །གདུག་པ་རྣམ་སེལ་སྨན་འདི་ ཡིན།།འདི་ནི་ལང་ཚོ་རྣམ་འཁྲུལ་པའི། །རྐང་གཉིས་གཞོན་ནུའི་ལྕགས་ཀྱི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཉམས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་སྟེ་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་དུག་མྱུར་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་བྱས་པའོ།།དེས་ཟིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་གདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་སྟེ། སྦྲུལ་གྱི་དུག་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་སེལ་བ་སྟེ་འདིས་སྦྱོང་བར་སྟོན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

从余罪忏悔中说明忏悔的基础。忏悔的支分中有时与非时，以及住在他处这两种。或者是不情愿而令其迁移，这两种。从两种不定中得到清净。其附带内容为羯磨的分类和僧团的分裂。或者依于破僧残罪而说明僧团分裂。依于七种止诤法而说明诤论的基础。
从卧具的堕罪中说明卧具的基础。从房舍大房延伸而来。对十七事等的性相作出安立。其心要即是性相安立的因，也就是推动、种子和发起。心髓即是坚固不动摇，如同性相般不变。因此通过'性相安立'之门，宣说了佛陀所说的如海般深广无边的一切律藏的殊胜性。
'此乃正法大王之，一切法中最胜导，此为比丘商众之，学处货物大商铺。'其中'此'指别解脱。'正法大王'指佛世尊，因为他通达并宣说。'正法大王的一切法'指经等一切教法。'彼等法之最胜导'是说如同王之大臣珍宝般，因为依此而生起彼等。
为了进一步说明此义，说'此'等，'此'指别解脱。'比丘商众'指如同商人般希求涅槃珍宝的比丘和合众。'彼等之学处货物'指成就涅槃珍宝的货物即戒律珍宝。'其商铺'指摆放学处货物之处，因为别解脱中包含一切学处。'大'是因为是大学处珍宝之处，且适合大德们。由此通过'一切法中最胜导'和'学处货物大商铺'来宣说别解脱的殊胜性。
'破戒所染诸人之，恶毒遣除此药是，此乃少年迷乱时，二足青年铁钩是。'其中'破戒'指毁坏学处有余罪，因如同大蛇毒迅速蔓延般损害自他。'所染'指被毁坏。'彼等人之恶毒'指堕罪，因如同蛇毒。'遣除'指降伏，因为断除恶行。'药'指除害，因为此说明净化。

།དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་དེས་ནི་ལྟུང་བ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །ལང་ཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་འཁྲུལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྨོངས་པའོ།།རྐང་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའོ། །གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ལྕགས་ཀྱོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ལྕགས་ཀྱོ་དང་འདྲ་སྟེ་བསྙིལ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ནི་གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ན་ཚེ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པས་དེ་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་ཕྱི་མའི་ འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།མཚོ་བས་ཟབ་པའི་འཁོར་བ་ལས། །བསྒྲལ་བའི་རྒལ་ཐབས་འདི་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནི་བཟང་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡི། །དེས་པའི་ཆུ་ལོན་ཟམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། མཚོ་བས་ཟབ་ པའི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དུག་ཅན་པས་ཀྱང་ཆེས་ཟབ་ཅིང་གཏིང་སླེབ་པར་དཀའ་བའི་འཁོར་བ་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཇིག་རྟེན་ནོ།།འཁོར་བ་དེ་ལས་སྒྲོལ་བའི་རྒལ་ཐབས་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལམ་སྟེ། ཟམ་པ་དང་། གྲུ་དང་། གཟིངས་དང་། རྐྱལ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །བཟང་འགྲོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཏེ། ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བའོ། །འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་འཇུག་ཅིང་ཐོབ་པའོ། །ངེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་གདོན་མི་ཟ་བའོ། །ཆུ་ལོན་ཟམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཡང་འགོག་པ་རྒྱུ་བའི་ཟམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ངན་སོང་གི་ཆུ་ཡང་འགོག་པ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བའི་ཟམ་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་ནི་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ངན་སོང་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་ཕམ་བྱེད་ལམ། །རྒྱལ་པོ་ཡི་ནི་འདྲེན་པ་མཆོག་།འདི་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་འཇུག་པའི། ། ཐེམ་སྐས་གཞི་དང་འདྲ་བར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་ཞེས་པ་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གོ། །ཕམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་ལམ་སྟེ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། ། རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བས་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཕམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེན་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་ཚོམས་ལྟ་བུ་སྟེ། འདིས་འཕགས་པའི་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་འཕགས་པའི་ལམ་འདྲེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ།

此外，这就是别解脱，它表明是断除过失的因。为了具体说明它本身，所以说'这是'等等。'这是'指的是别解脱。'青春'指的是年少。'迷乱'指的是由放逸等而迷惑。'两足'指的是人。'少年'指的是不知何为应做不应做。'钩'指的是如同大象钩，因为能显示堕落和兴盛等过患而令人恐惧。由此表明它是调伏难调者的因。
如是以这三偈颂说明若精进于别解脱，于今生获得如是果报，由此从今生果报的角度阐述了别解脱的殊胜性。从来世果报的角度阐述别解脱的殊胜性时说道：'比海更深的轮回，此为度脱之方便，此乃往生善趣之，稳固桥梁水渠也。'
'比海更深的轮回'指的是比有毒大海更深且难以到达底部的五趣世间轮回。'从轮回中解脱的方便'指的是成为解脱之因的道路，如桥梁、船只、筏子、游泳等。这就是别解脱，因为戒律清净时能生起道路。由此表明它是从轮回中解脱并获得决定善法之道的方便。
'这'指的是别解脱。'善趣'指的是善道天界，即天人趣。'往生'指的是趣入并获得。'稳固'指的是一向决定，即必定。'水渠桥梁'指的是既能阻挡水流又能通行的桥梁，因为它既能阻挡恶趣之水又是往生天界的桥梁。这就是别解脱，因为此戒律是善趣之因。由此表明它是从恶趣中解脱并获得增上道的方便。
'此乃降伏烦恼道，犹如王者最胜导，此为趣入解脱城，犹如阶梯之基础。'其中，'这'指的是别解脱。'烦恼'指的是贪欲、嗔恨等烦恼。'降伏'指的是断除。那是什么呢？即道，八支圣道。'王者'指的是因为此降伏烦恼的道如同国王，因为能降伏烦恼敌人。'最胜导'指的是如同王之心腹，因为能引导圣道。由此表明它能断除轮回之因的烦恼并引导涅槃之因的圣道。'这'指的是别解脱。

།ཐར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གྲོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་དེ་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་བས་གྲོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ།།ཐེམ་སྐས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་རྟེན་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ལམ་གྱི་གཞི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་བརྩམ་པར་བྱས་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་ཐོབ་པས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བསྟན་ཏོ།།སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན། ། འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས། །རབ་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་གུས་བྱས་པར། །ནན་ཏན་དགེ་འདུན་ཚོགས་མདུན་བསྟོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས སུའོ།།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །རབ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུང་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཞལ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གུས་བྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་གཏད་དེ་བསྟན་པའོ། །ནན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུར་བཞེས་ནས་སོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ངོ་། །ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོ་འདུས་པའོ། །མདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མངོན་སུམ་དུའོ།།བསྟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་དག་ད་ཕྱིན་ཆད་བདག་ཅག་ལ་སྟོན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ གྱུར་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཁྱེད་ལ་སྟོན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་མཛད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་བསྟན་ཏོ།།ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དཀོན་པས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་ བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང་།།འཇིག་རྟེན་དག་ན་རབ་ཏུ་དཀོན། །འདི་ཉིད་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་དང་གཞིར་གྱུར་པའི་ ལམ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ།གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་། བདག་གི་འབྱོར་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་དང་། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་ སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གང་ཡིན་པའོ།

'解脱'一词即是涅槃。'城'一词是指由于解脱如同城市，故称为城，因为远离一切伤害。'入'一词是指前往。'阶梯基础'一词是指阶梯的依处，别解脱就如同这个一样安住，因为戒律是道路的基础。这表明它是获得涅槃果位的因——圣道的基础。
如是，以这两个偈颂说明若修习别解脱，来世将获得如是果报，从来世果报的角度阐述了别解脱的殊胜性。
为了从赞叹别解脱如同导师的角度阐述别解脱的殊胜性，宣说了'我入涅槃后，此为汝等师，出家恭敬作，精进僧众前赞'这一偈颂。
'我'即是世尊。'入涅槃后'是指在无余涅槃界中。'此'是指别解脱。'汝等'是指声闻僧众们的。'师'是指如同导师。'出家'是指世尊，因为不依靠他人的教导，世尊获得无上智慧。'恭敬作'是指亲自专注宣说。'精进'是指专心致志。'比丘'是指通过白四羯磨受具足戒的比丘。'众'是指众多聚集。'前'是指当面。'赞'是指如同导师。
因此，当导师世尊圆寂时，为了遣除比丘们'从今以后我们将无有导师'的疑虑，世尊说此言：'当我圆寂后，此别解脱将成为你们的导师。'以此从赞叹别解脱如同导师的角度阐述了别解脱的殊胜性。
为了说明资粮道稀有，应当使资粮道具有果报，而宣说'佛陀之名号，世间极稀有，获得此亦难，出家极稀有'等两个偈颂。
资粮道是指作为获得加行道清净道的资粮和基础的十三种道：他圆满、自圆满、于善法欲求、戒律守护、根门守护、饮食知量、初夜后夜不眠精进修习、正知而行、善知识、听闻思维正法、无障碍、广行布施以及沙门庄严。

།དེ་ལ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་རབ་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དཀོན་པ་ བསྟན་ཏེ།གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱ་བའོ། །དེས་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དག་ན་རབ་ཏུ་དཀོན་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས།སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དཀོན་ན། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟ་ཡང་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །མི་ཉིད་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་གི་འབྱོར་བ་ དཀོན་པར་བསྟན་པ་སྟེ།བདག་གི་འབྱོར་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མིར་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་ཚང་བ་དང་། གནས་ལ་དད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པའོ། །དེས་ནི་མིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ན་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དཀོན་པར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ལས་ཆོས་ཐོས་ཤིང་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དད་པ་ཐོབ་ནས་ཁྱིམ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ ཞིང་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེས་ནི་ཆོས་ཐོས་ཤིང་དད་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་བྱུང་རྣམས་ཀྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་རབ་ དཀོན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དཀོན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་ སྟེ།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ། །བསྡུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ ཁྲིམས་བསྒོམ་པའོ།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་ལེགས་པར་བླངས་པ་ཉིད་དང་། ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྨོན་པ་དང་། ཆོ་ག་མ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། འཚོ་བ་མ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ལ་ལར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྩ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དང་། ལ་ལར རྒྱན་དང་།ལ་ལར་བྱུག་པ་དང་། ལ་ལར་སྤོས་དང་། ལ་ལར་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ལ་ལར་སྡོམ་པའི་སྒྲར་གསུངས་པའོ།

关于此，'佛'这个声音（名号）在世间极为稀有。这是在说明他者圆满稀有。
什么是他者圆满？有五种：佛陀出世、宣说正法、所说法住世、随顺所说法、为他人生起慈悲心。
因此，连'佛世尊'这个声音（名号）在世间都极为稀有，更何况佛陀的出世？佛陀出世既然稀有，更何况宣说正法？
'获得人身极为困难'这句话是在说明自身圆满稀有。
什么是自身圆满？也有五种：获得人身、生于中土、诸根具足、信仰正法、业行不颠倒。
这是说即便获得人身都极为困难，更何况生于中土等其他圆满？
'出家极为稀有'这句话是在说明向往善法稀有。
什么是向往善法？就是从如来或其声闻处听闻佛法并获得信心，获得信心后从家中出家，精进修行，如是正确修学。
这是说听闻佛法并获得信心都极为稀有，更何况出家并精进修行？
'同样，出家众中戒律圆满极为稀有'这句话是在说明稀有戒律守护、根门守护、饮食知量、初夜后夜不眠精进用功、正知而行。
什么是戒律守护？有六种：分类、摄略、圆满、差别、清净、功德。
其中分类有六种：住于具戒、别解脱律仪所摄、仪轨圆满、行境圆满、于微细罪亦见怖畏、受持学处而学。
摄略分为三种：受持戒律、出离戒律、修习戒律。
圆满由十种圆满：最初善受、不太怯弱、不太过分、精进摄持于正念、正愿、仪轨不坏所摄持、生计不坏所摄持、不堕两边、决定出离、受持不失。
差别有六种：有处说戒为根本义、有处说为庄严、有处说为涂香、有处说为熏香、有处说为善行、有处说为律仪声。

།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ལ་ སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་ཡོན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་རིམ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་ བཅུར་སྙན་པའི་སྒྲ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་། བདེ་བར་སད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་ན་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ལས་སྡིག་པའི་བག་ཚ་བའམ་འཇིགས་པ་དང་། དངང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་ ཤིག་རྙེད་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།གནོད་སྦྱིན་དང་མི་མ་ཡིན་པ་གདུག་པ་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་ཤིག་རྙེད་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་ ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།གཞན་ལས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་དག་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དྲན་པ་ཀུན་དུ་བསྲུངས་པ་དང་།དྲན་པ་ལ་རྟག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་དུ་བསྲུངས་པ་དང་། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ལ། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དབང་པོ་རྣམ་པར་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང སྡོམ་པར་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དབང་པོ་བསྡམས་པ་དེ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ ཡུལ་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་དང་།འཚོ་བར་བྱ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གསར་རྣམས་མི་སྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་ གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།

清净有三种：为了使戒律清净，要观察身业，观察语业，观察意业。
功德有十种戒律功德：以无悔为先而获得最胜喜悦为前导的法；无悔而死；十方传扬美名；安睡安醒；睡眠时诸天守护；对他人的罪业不会恐惧、害怕和畏缩；即使被敌人寻得机会，也会因清净戒律的力量而得到守护等利益；
即使被夜叉和非人等恶性的土著寻得机会，也会因清净戒律的力量而得到守护等利益；从他人处轻易获得法衣等物；一切所欲往生等愿望都将如实成就。
什么是根律仪？即依于此戒律，护持正念，经常修习正念，以正念护持心意，安住于平等状态，当眼、耳、鼻、舌、身、意识别色、声、香、味、触、法时，不取相，不执著表征，为了防护其心随逐罪恶不善法漏泄的根基，而修习守护诸根，以诸根防护，故为诸根门防护。
什么是知食量？如是防护诸根者，观察而食用饮食，不为嬉戏，不为骄慢，不为装饰，不为庄严，而是为了此身住持，为了存活，为了除饥，为了利益梵行，为了断除旧受，为了不生新受，为了活命、力量、安乐、无过且安住于乐触，如是思维而食用饮食。

།ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་དང་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ ཅིང་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ།མཚན་མོའི་གུང་ཐུན་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བྱུང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་གློ་གཡས་པ་ ཕབ་ནས་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་བཞག་སྟེ།སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས། འཆག་པ་དང་། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཅུང་ཟད་བལྟས་པ་དང་། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང་། བསྐུམ་ པ་དང་།བརྐྱང་བ་དང་། སྣམ་སྦྱར་དང་། ཆོས་གོས་དང་། ལྷུང་བཟེད་བཅང་བ་དང་། ཟོས་པ་དང་། འཐུངས་པ་དང་། འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པ་དང་། སོང་བ་དང་། སྡོད་པ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། མི་ཉལ་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་ལོག་པ་བསལ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་ དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཡང་རབ་ཏུ་དཀོན་ན་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་གྱུར་ཀྱང་། །གྲོགས་བཟང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ ཅིང་སེམས་པ་དང་།བར་ཆད་མེད་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་དཀོན་པར་བསྟན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་།མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་གང་ཞེ་ ན།སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་འཛིན་ཅིང་ཚིག་འབྲུ་དང་། དོན་ཉན་པ་དང་། གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་རྣམས་སྤངས་ནས་ཇི་སྐད་ཐོས་ པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བགྲང་བའི་རྣམ་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་།གཞལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པས་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

什么是在夜晚前半夜和后半夜不睡眠而精进修行呢？就是这样知道饮食适量后，以经行和静坐来净化能障碍修行的诸法，在夜晚第一个时分也以经行和静坐来净化能障碍修行的诸法。
在夜晚中间时分从精舍出来，在精舍外洗足后进入精舍内，右侧卧，一足叠一足之上，具足光明想、正念、正知而入睡。
在夜晚最后时分迅速醒来，以经行和静坐来净化能障碍修行的诸法。
什么是正知而行呢？就是这样不睡眠而精进修行，如是于往返时正知而行，略看、细看、屈伸、着僧伽梨衣、着法衣、持钵、吃饭、喝水、咀嚼、品尝、行走、站立、坐卧、醒觉、言说、除去睡眠时都正知而行。
这是说持戒律仪尚且稀有，更何况说守护根门等。
'虽然戒律完全清净，善知识极难获得'这句话是说亲近善知识、听闻思维正法、无有障碍、广行布施、沙门庄严都是稀有难得。
什么是善知识呢？应当知道具足八种因相的是圆满的善知识。是哪八种呢？安住于戒律、多闻、具有证悟、具有慈悲心、心不疲厌、具有忍耐、具有无畏、具有言语善巧。
什么是听闻思维正法呢？就是受持佛陀和佛陀声闻所宣说的法，包含在十二分教三藏之中的经典，听闻文句和义理，独自前往寂静处，舍弃不可思议之处，对所听闻之法通过自相和共相的方式以数数思维的方式来思维诸法，以量度的智慧观察功德与过失的方式来思维。

།བར་ཆད་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། ནང་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་དང་། ཕྱི་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་ནི་སྔོན་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་བབ་པ་དག་དུས་དུས་སུ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་ཞིང་ཡུན་རིང་བ་དང་། སྔོན་ནད མང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པས་ནད་མང་བ་དང་།ཚེ་འདི་ལ་མི་མཐུན་པར་སྤྱད་པས་དེའི་ལུས་ལ་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་འཁྲུགས་ཤིང་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ལ་གདུ་བ་དང་། དོན་མང་བ་དང་། བྱ་བ་མང་བ་དང་། ཚིག་འདུ་བ་མང་བ་དང་། ལས་ལ་དགའ་ བ་དང་།སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། མོའི་གཏམ་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་མང་བ་དང་། བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མི་བརྟེན་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ངན་པར་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་གོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་ནི། སྐྱེས་བུ་ དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དུས་སུ་མི་ཐོབ་པ་དང་།ཡུལ་ངན་པར་གནས་པས་ཉིན་མོ་ཉོན་མོངས་ཤིང་མི་སྡུག་པ་མང་བ་དང་། མཚན་མོ་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་ཅ་ཅོ་མང་ལ་ཀླག་ཅོར་ཆེ་བ་དང་། ཉི་མའི་རེག་པ་གྲང་ཞིང་ཚ་བ་ཉིད་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་འཇིགས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་མཐུན་པ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་བར་ཆད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དང་། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བར་ཆད་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་གི་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏོང་བ་སྤེལ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་དང་། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སུས་སྦྱིན་པར་བྱེད། སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅིས་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། གང་གིས་དེའི་སྦྱིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སུས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཞི་ལ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་ཞིག སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ལས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུད་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་།ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།

什么是无障碍？即无内在障碍和外在障碍。其中内在障碍是：由于往昔未行善业，故无法及时获得生活所需资具；贪欲、嗔恨、愚痴深重且持久；由于往昔造作多病之业而多病；今生不当行为导致体内风、胆、痰失调积聚等；对食物贪求、事务繁多、工作繁重、言语聚集过多、喜好劳作、喜好言谈、贪睡、喜好女人之谈、杂事繁多、我执深重、不依止、放逸、生于恶处等类似情况。
外在障碍是：依止非善知识而无法及时获得相应的教诲与指导；住于恶处而白天烦恼众多且不悦；夜晚人们经常发出声音、喧闹嘈杂；日光触及时冷热不适；受人与非人惊吓等类似情况。
另有三种障碍：加行障、远离障、内心安住障。无此等障碍即为无障碍。
什么是增长布施？为庄严心、心之资具、瑜伽资粮及获得殊胜义利而行无过失布施。其中：谁行布施？对谁布施？布施何物？以何布施？如何布施？为何布施？以及如何使布施成为无过失？
谁行布施？施主与布施者行布施。对谁布施？对四种对象：苦恼者、恩人、亲爱者及殊胜者行布施。布施何物？布施有情数及非有情数之物。以何布施？以无执著相应之思心所及为布施事业舍弃财物而发起自他相续之身语业行布施。

།ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མ་འོངས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་། འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གུས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྙས་པ་ མེད་པར་རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།གཞན་ལ་མི་མཁོ་བའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་དང་། གཟུ་ལུམས་མ་ཡིན་པར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཙང་བ་དང་། བཟང་པོ་དང་། དམ་པ་དང་རུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་། གསོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་གསལ་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡང་ཡིད་དགའ་ལ། སྦྱིན་པའི་ཚེ་ན་ཡང་རབ་ཏུ་དད་པར་བྱེད་ཅིང་། བྱིན་ནས་ཀྱང་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བ རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། གཅུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །གང་གིས་ དེའི་སྦྱིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་དང་། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་སྦྱིན་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་གཏོང་བ་ སྤེལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གང་ཞེ་ན། མདོར་ན་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ཏེ། དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། ནད་ཉུང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། གསོ་སླ་བ་ དང་།དགང་སླ་བ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། དྲོད་རིག་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། མཁས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་ཆེ་བ་དང་། དེས་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ རྙེད་པར་དཀའ་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དཀོན་པས་དེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཚོགས་ཀྱི་ ལམ་རྙེད་པ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། །མི་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གྲོགས་བཟང་རྙེད་དཀའ་རྙེད་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་གི་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་རྙེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་།དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།

如何布施呢？以观察未来和见到果报的信心而行布施，以信心恭敬地布施，不轻慢地亲手布施，在他人需要时布施，如法地、不偏私地善加实行而不损害他人地布施，布施清净、优良、殊胜、适宜之物，清除悭吝垢染和积蓄垢染而布施，布施之前心生欢喜，布施之时深具信心，布施之后无有后悔，如是行布施。
为何布施呢？为怜悯受苦者，为报答施恩者，为对亲爱者生起慈爱、恭敬和亲近之心，为对殊胜者希求世间和出世间的殊胜功德而行布施。
以何使其布施无有过失呢？若为获得心之庄严、心之资具、瑜伽资粮和殊胜义利，以此等方式对在家人或出家人行布施，则布施将无有过失，此即称为增长布施。
什么是沙门的庄严呢？略说有十七种：具足信心、无有虚伪、少有疾病、具精进本性、智慧敏锐、少欲、知足、易养、易满、具足头陀功德、庄严、具暖相、具圣法、具智者相、大忍、调柔、殊胜。
由此说明，善知识尚且极难获得，更何况听闻、思维正法等。
如是以此二偈说明资粮道稀有，故应令其具足果报的方式来阐述具果报的资粮道。关于获得资粮道令其具足果报而言，
'世间佛陀出世及，获得人身与出家，戒律圆满具足已，善友难得今已得。'说此一偈。'世间佛陀出世及'说明获得他人圆满。'人'说明获得自身圆满。'出家'说明获得向善法的意乐。'戒律圆满'说明别解脱戒、根律仪、知食量、初夜后夜不眠而精进修行、正知而行。

།གྲོགས་བཟང་རྙེད་དཀའ་རྙེད་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། དམ་པའི་ ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང་།བར་ཆད་མེད་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་རྙེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་པོ་དེས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་རྙེད་པས་དེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚོགས་ཀྱི་ ལམ་རྙེད་ནས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།མཁས་པ་བདག་ལ་ལེགས་འདོད་ཅིང་། །དེ་དག་འབྲས་བཅས་བྱེད་འདོད་པས། །སྡོམ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར། །མཉན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གཅིག་གསུངས་ཏེ།མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེ། ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་ངག་གིས་ལེགས་པར་སྨྲ་བར་བརྗོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསམས་པ་སེམས་པའོ། །བདག་ལ་ལེགས་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་དག་འབྲས་བཅས་བྱེད་འདོད་པས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་འདོད་པ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡོམ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་རྣམས་ ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་མཉན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།ཐོས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་པོ་དེས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་རྙེད་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་ དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏོ།།བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དབང་དུལ་ཀུན་དབང་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དབང་དུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་བསྲུངས་པ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་མངོན་ རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་།རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། དབང་པོ་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་དང་། གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་ དབང་པོ་དུལ་བར་བྱེད་པའོ།།དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལས་བསླབ་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ན་བདག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་མི་འགྱུར་རབ་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་སམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་ཤིང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྟེ། བུ་ ལོན་གྱིས་འཇིགས་པ་དང་།འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས་པའམ། རྒྱལ་པོའི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། མགོ་ བྲེགས་པའོ།།དེས་ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་པ་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་ན་ཕ་རོལ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།

'难得善友已获得'这句话是说明了获得了善知识、听闻并思维正法、无有障碍、广行布施以及获得沙门庄严。如是这一偈颂说明了获得资粮道，从应当令其具有果位的角度宣说了具果位的资粮道。获得资粮道后应当精进，从具果位资粮道的角度而言：
'智者欲求自利益，欲令彼等具果故，持戒者当勤精进，为闻别解脱而行。'如是宣说一偈。'智者'是指具有智者标志，以身行善、以语善说、以意善思维。'欲求自利'是说了知自己的意思。'欲令彼等具果故'是说欲令彼等资粮道具有果位，即是说欲获得加行道和清净道的意思。'持戒者'是指出家人。彼等应当为听闻别解脱而精进，即是说应当精进于听闻、受持、忆持和修行。如是这一偈颂从获得资粮道后应当精进的角度宣说了具果位的资粮道。
为显示从自己的角度修持别解脱故，说道：'比丘调伏诸根者'。'调伏'是说守护眼等五根，即见色时不取相、不取好，不生贪著、嗔恨等。'诸根'是说安住于平等状态，即于根、所缘、境、时、补特伽罗等一切状态中调伏诸根。由此令自心极为清净故，若于比丘戒律中毁犯学处，依止自身生起惭愧心，从而显示从自己的角度修持别解脱。
为显示从他人的角度修持别解脱故，说道：'为佛决定而出家'。说'佛'是说为佛或为成佛而出家。'决定'是说确定无误，即不是因为债务恐惧、无有生计恐惧或王难等恐惧而出家，而是从最初即具足正受戒律功德。'出家'是说从他人善妙受持，即剃发。由此从他人善妙受持故，若毁犯所受比丘戒律，依止他人生起惭愧心，从而显示从他人的角度修持别解脱。

།ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོར་ ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ངེས་པར་ཐར་པ་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གཏན་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཕྱིར་གསོ་ བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལས་བསླབ་པ་ཉམས་པ་ན་འགྱོད་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་ཐར་པ་རྟག་ཏུ་སྲུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ སྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་གུས་པ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ནི་ཉམས་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྲུང་བའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་ པར་བསྟན་ཏོ།།གླེང་བསླང་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་རྒྱས་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པར་དགོངས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། འབྲེལ བ་དང་།དགོས་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའོ། །དགོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཐབས་འདི་ཡང་། དགོས་པ་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་འབྲེལ་པའོ། །དགོས་པའི་ དགོས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་གུས་པར་གྱུར་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་འདོད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་གཞུང་རྒྱས་པ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་ བདེ་བ་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་བསྒྲུབ་པ་བདེ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བདེ་བའོ། །དེ་ལ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་ སུ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །དམ་པ་དག་ དང་འགྲོགས་པ་བདེ།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པས་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ།

为了阐明依法修持别解脱，说道'欲求决定解脱者'。'决定解脱'即涅槃，为永断痛苦。'欲求者'即追求者。
为了在毁坏时能恢复，对于比丘戒律中破戒时，从无悔之门依法而言，说明应当修持别解脱。
为了说明以修持相而示别解脱，说道'恒时守护别解脱'。'恒时守护'即从一开始就不毁坏而生起恭敬之意。
为了不毁坏而生起恭敬，为了正念安住，通过守护如实受持的比丘戒律之门，说明以修持相而修别解脱。
已说明引言相。其后当说正行相。'正行相'即是正式开始别解脱广本。
又为了思考正行别解脱难得，以及三宝出现安乐等门而正行，因此说'于千俱胝劫'等六偈颂。
此中也当说明这六偈颂的所诠、必要、关联及必要之必要。其中所诠即是对别解脱应当恭敬。必要即是修持。关联即是正行偈颂方便与必要方便所生二相之关联。必要之必要即是对别解脱生起恭敬后，欲正行别解脱而听闻别解脱广本等。
其中六偈颂所摄之义有七种：别解脱难得、三宝出现安乐、依止善知识安乐、远离恶友安乐、依止殊胜善知识安乐、所得及修持安乐、修持者具足头陀功德安乐。
其中'于千俱胝劫'等一偈颂说明别解脱难得。'诸佛出现乐'等一偈颂说明三宝出现安乐。'见诸圣者乐，与善人共处乐'说明依止善知识安乐。'不见诸愚人，恒时即为乐'说明远离恶友安乐。'见具戒律乐'等一偈颂说明依止殊胜善知识安乐。

།འཇུག་ངོགས་བདེ་བའི་ཆུ་ཀླུང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་སྒྲུབ་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་བྱས་ཤིང་དབང་པོ་ཐུལ་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསྐལ་ པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་།།སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང་། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །སྒྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བས་བསྐལ་པའོ། །བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།གནས་བརྒྱད་པའོ། །རྣམས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བརྒྱ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་མང་པོའི་ཚིགས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཚིག་གི་ བདག་ཉིད་ཐོས་པའོ།།གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་སྟེ་མི་བརྗོད་པའོ། །རྙེད་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གསུམ་ཆར་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ སྟེ།རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཉའ་ཤིང་གི་མིག་ཏུ་རུ་སྦལ་ཞར་བ་མགྲིན་པ་ཆུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་། བདག་གི་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བགྲང་བར་འདས་པས་ཀྱང་དེ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ རྟོགས་པའི་དོན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ།།དེ་སྔ་མ་གསུམ་པས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་བརྗོད་པར་བྱས་གུས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་དྲང་སྲོང་ཆེན་ པོས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ དག་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ལ།སྒྲུབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ བདེ་བ་ཡིན།།དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་སྟེ། །མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚེའམ། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟམས་པའི་ ཚེའོ།།དེ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མི་བདེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ།

对于'入口处有安乐的河流'等一个偈颂，说明了所获得的和修行它是安乐的。
对于'已经决定且诸根调伏者'等一个偈颂，说明了修行者具足修习功德是安乐的。
这是总义。现在解释支分义。
其中，从别解脱难得的角度，为了正确开始别解脱，说了这个偈颂：'即使经过亿劫中，别解脱难得到，闻持受持亦难得，修行更是极难得。'
'劫'是时间的差别，即大劫。'亿劫'是以劫计数。'亿'是数量的差别，即第八位数。'中'表示即使经过无数亿次也百中难得，故用复数词。
'别解脱'是教法和证悟的本体。'闻'是以耳识听闻文字的本体。'持'是以后得意识分别观察文字本体和义理本体。'受持'是把握文字和义理的本体而不忘失。
'难得'是说这三者都难以获得，就像在大海中瞎眼乌龟的颈项恰好套入浮木孔一样，由于他人的资具和自身的资具等难得，即使经过无数大劫也难以获得这些。
'修行'是指以身语意正确修持别解脱的证悟义理并精进。这比前三者更难获得，因为正确修行依赖于精进努力。
因此，请恭敬听闻所说的别解脱，如大仙人所说那样随学修持并精进，这是结语。
如是，此偈颂从教证和实证的角度说明别解脱难得，故应当正确开始别解脱。
闻、持、受持难得是从教法方面难得，修行极难得是从证悟方面难得。
从三宝出现安乐的角度，为了正确开始别解脱，说了这个偈颂：'诸佛出世安乐，说法亦是安乐，僧伽和合安乐，和合修行安乐。'
关于'诸佛出世安乐'，佛陀出世是指证得圆满菩提时，或后来示现降生时。'安乐'是因为是获得解脱安乐的因，以及将成为安乐果，如同说'不安乐'一样，诸佛出世是安乐的。

།ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་ ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།འབྲས་བུ་བདེ་བར་འགྱུར་བས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་། འཚོ་བ་མཐུན་པས་རོ་གཅིག་ཅིང་བྱ་བ་ གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡང་།འབྲས་བུ་བདེ་བར་འགྱུར་བས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ཐུབ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།འབྲས་བུ་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་ སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། སྡིག་པ་དག་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་ བྱའོ།།མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཉིས་སུ་མཐོང་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དམ་པ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་དེས་པའི་ཕྱིར་ དམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།འགྲོགས་པ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་གནས་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་དེས་ནི་འཕགས་པ་མཐོང་བ་དང་། དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་ རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཏེ།བྱིས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་ན། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་མ་འགྲོགས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་དེས་ནི་སྡིག་པའི་ གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་མཐོང་བ་བདེ། །མང་དུ་ཐོས་པ་མཐོང་བ་བདེ། །ཡང་ སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི།།དགྲ་བཅོམ་པ་དག་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དང་། དོན་དམ་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་ གནས་པ་དང་།ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའོ།

'说法也是安乐'这句话是指，经典等圣教所属的十二分教的教法既是安乐之因，其果报也成为安乐，所以是安乐。'僧众和合是安乐'这句话是指，由八补特伽罗所组成的僧众在戒律、见解、仪轨和生活上和合一致，成为一味一体，这既是安乐之因，其果报也成为安乐，所以是安乐。'和合者的苦行是安乐'这句话是指，对增上戒等三学的修持苦行，即折服烦恼和恶行的苦行，这既是安乐之因，其果报也成为安乐之因，所以是安乐。
如是这个偈颂说明了三宝的出现及其果报即是安乐，因此应当正确地开始别解脱。依止善知识是安乐的方面正确开始别解脱的意义上说：'见到圣者是安乐，与贤善者相处是安乐。'圣者是指阿罗汉等，因为远离诸恶故称为圣者。'见到'是指见到他们作为善知识时成为安乐之因。'贤善者'是指在凡夫中的贤善士夫即菩萨等，因为利益他人且温和故称为贤善。'相处是安乐'是指共同平等而住时成为安乐之因。
如是这半偈说明了见到圣者和与贤善者相处是今生来世圆满安乐的先导，因此应当依止善知识是安乐的方面正确开始别解脱。在断除恶友是安乐的方面正确开始别解脱的意义上说：'不见愚人者，常时即得乐。'愚人是指智慧错乱行为颠倒者，因为具有愚人的特征。'不见时常得安乐'是指不与恶友相处时一切方面都会安乐。
如是这半偈说明了应当在断除恶友是安乐的方面正确开始别解脱。在依止善知识的殊胜方面是安乐的意义上正确开始别解脱时说：'见具戒律者是安乐，见多闻者是安乐，见解脱轮回的阿罗汉是安乐。'这是一个偈颂。善知识的殊胜有两种：相对的和究竟的。相对的也有两种：住于止的支分和住于观的支分。

།དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མཐོང་བ་བདེ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་ ལས་ལོག་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་ན་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཐོང་བ་བདེ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པ་ནི། ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཁོར་བར་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དགྲ་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འོས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་ཡང་འདྲེན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་མཐོང་བ་བདེ་བ་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་དགེ་ལེགས་ཀྱི་བསམ་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བདེ་བའི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་དུས་དང་པོར་བྱ་བ་དང་། མདོ་གདོན་པ་བསྟན་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་ལྷག་མ་ཅི་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འདིར་ཡང་གཞུང་རྒྱས་པ་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། དགོས་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གོ།།དགོས་པ་ནི་དེ་དག་རྟོགས་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་འདིས་བྱེད་པས་གཞུང་རྒྱས་པའི་ཐབས་འདི་ཡང་དགོས་པ་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་འབྲེལ་པའོ། །དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་རྒྱས་པའི་ མཚན་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ།།དེ་ལ་གཞུང་རྒྱས་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་དང་པོར་བྱ་བ་དང་། མདོ་གདོན་པའོ། །དེ་ལ་དུས་དང་པོར་བྱ་བ་ནི་མདོ་གདོན་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ བྱ་བ་སྟེ་ཆོ་གའོ།།དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཉན་པ་ལ་རྣ་མི་གཏོད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། མི་འདུ་བ་དགག་པ་དང་། མཆོད་ཅིང་ལུང་དབོག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པ་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན་དང་། ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་ དམིགས་བསྟན་པའོ།།མདོ་གདོན་པ་ནི་གསོལ་བ་བྱས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གདོན་པ་སྟེ་ལས་སོ། །དེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། གསོལ་བ་གདོན་པ་དང་། གླེང་གཞི་གདོན་པ་དང་། ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ གདོན་པ་དང་།མ་ངེས་པ་གདོན་པ་དང་། རིལ་གྱིས་གདོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བག་ཡོད་པས་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཉན་པ་ལ་རྣ་མི་གཏོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ བསྟན་ཏོ།

关于止的支分所依止的，以'具足戒律'来说明，因为依止戒律则能令心等持。其见到安乐是因为具足戒律者远离损害他人的意念，是安乐之因。
关于观的支分所依止的，以'多闻'来说明，因为多闻则能生起智慧。其见到安乐是因为具足多闻者以闻法之力断除见解、后悔及疑惑，是安乐之因。
胜义谛以'解脱后有的阿罗汉'来说明。'解脱后有'是指以不再轮回的法性而解脱。'阿罗汉'是说明已降伏烦恼怨敌。由于'阿罗汉'之名也可引申为其他含义如应供等，为了明确指出具有阿罗汉果位的差别，故说'解脱后有'。其见到安乐是因为获得阿罗汉果位者具有最胜善妙意乐，是安乐之因。已说明其相。
其后当说广文之相。'广文之相'是说明别解脱广文之相。又因为需要说明最初所作及诵经，故说从'具寿们，夏安居已过及余下几何'乃至'当以正念正知而修习'的一切文句。
此中也当说明这些广文的所诠、必要、关联及必要之必要。其中所诠是广文之相。必要是了悟彼等。关联是由于以此能作了悟，此广文方便与必要是方便所生相二者的关联。必要之必要是由于完全了知别解脱广文之相，清净戒律后修习圣道而获得涅槃。
此广文的摄义有二：最初所作及诵经。其中最初所作是诵经之前所作的仪轨。其摄义有六：不专注听闻别解脱的过患、遮止不集会、供养并请求开许、令正行、其功德及不正行的过患。
诵经是作请白后诵五种别解脱经的羯磨。其摄义也有六：诵请白、诵缘起、诵波罗夷、诵僧残、诵不定及说明全部诵出之相。从'具寿们，夏安居已过及余下几何'乃至'以正知而获得'说明不专注听闻别解脱的过患。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དྲིས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མི་འདུ་བ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱཀྱ་སེང་གེ་དེ་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་མཆོད་ཅིང་ལུང་དབོག་པ་ བསྟན་ཏོ།།ཐོས་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆེ་བ་གང་དག་ངག་ཙམ་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །སུ་ལ་སྲབ་འདི་མེད་པ་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་ནི་གསོལ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གླེང་གཞི་གདོན་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཉན་པ་ལ་རྣ་མི་གཏོད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ དག་སོ་ག་བ་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང་ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒན་པ་དང་གཞོན་པ་དག་ལ་སྙན་པའི་ཚིག་གིས་བོད་པའོ། །སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་ཚིགས་མཚོན་པ་སྟེ། སོ་ག་དང་། དབྱར་ དང་།སྟོན་དང་། དགུན་དང་། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་དྲུག་པོ་གང་གི་ཚེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་དུས་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མིང་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དུས་ཚིགས་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པས་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བྱ་སྟེ། སོ་གའི་དུས་ཚིགས་ནི་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ནས་དབྱར་ ཟླ་ར་བ་ཉའི་བར་དང་།དབྱར་ཟླ་ར་བ་ཉ་ནས་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །དབྱར་གྱི་དུས་ཚིགས་ནི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ནས་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་ཉའི་བར་དང་། དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ནས་སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །སྟོན་གྱི་དུས་ཚིགས་ནི་སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཉ་ནས་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་ པོའི་ཉའི་བར་དང་།སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ནས་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །དགུན་གྱི་དུས་ཚིགས་ནི་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ནས་དགུན་ཟླ་ར་བ་ཉའི་བར་དང་། དགུན་ཟླ་ར་བ་ཉ་ནས་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ནི་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ནས་ དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉའི་བར་དང་།དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ནི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའི་བར་དང་། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཉ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་སོ་གའི་དུས་ཚིགས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་ འདོན་ན་ནི་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་དང་། སྟོན་དང་། དགུན་དང་། དགུན་སྨད་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་ན་ཡང་དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདས་པ་དང་ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཟླ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།འདས་པ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

从'世尊的声闻僧众是少欲少事'这句话到'问已也应当说'之间的内容是显示制止不集会。
以'对彼释迦狮子'等一个偈颂显示供养并请求开许。
以'闻已大仙人'等两个偈颂显示令正确修行。
以'何等大士仅以语'等一个偈颂显示其功德。
以'于谁无此缰'等一个偈颂显示不正确修行的过患。
以'大德僧众请听'等单白羯磨显示请白。
以'具寿们我等当行布萨'等其余正文依次显示诵说因缘等。
这是总义。
现在解释支分义，为显示不专心听别解脱的过患，说'具寿们，夏季已过去和剩余的时间是如许'等。
'具寿们'是以悦耳语言称呼长幼。
'夏季'是表示诵说布萨的时节，即夏季、雨季、秋季、冬季、寒季、春季六个时节中，诵说别解脱时应当说该时节的名称。
其中六个时节每个各有两个月，故用复数词。夏季时节是从春月最后一日到夏月初一日之间，以及从夏月初一日到夏月中旬一日之间的两个月。
雨季时节是从夏月中旬一日到夏月最后一日之间，以及从夏月最后一日到秋月初一日之间的两个月。
秋季时节是从秋月初一日到秋月中旬一日之间，以及从秋月中旬一日到秋月最后一日之间的两个月。
冬季时节是从秋月最后一日到冬月初一日之间，以及从冬月初一日到冬月中旬一日之间的两个月。
寒季时节是从冬月中旬一日到冬月最后一日之间，以及从冬月最后一日到春月初一日之间的两个月。
春季时节是从春月初一日到春月中旬一日之间，以及从春月中旬一日到春月最后一日之间的两个月。
其中在夏季时节诵说别解脱时应当说'夏季'。
同样，在雨季、秋季、冬季、寒季、春季时节诵说别解脱时也应当说'雨季'等。
'已过去和剩余的时间是如许'是与'应当说月份'相连，即应当说已过去的时间是多少，剩余的时间是多少。

།དེ་ལ་སོ་གའི་དུས་ཚིགས་ལ་ནི་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་བཞི་ཡོད་དེ། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་དང་། དབྱར་ཟླ་ར་བ་ཉ་དང་། དབྱར་ཟླ་ར་བ་ གནམ་སྟོང་དང་།དབྱར་ཟླ་བ་འབྲིང་པོའི་ཉའོ། །དེ་ལ་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ཤུལ་དུ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབྱར་ཟླ་ར་བ་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་གཅིག་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབྱར་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ག་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་འདས་ཏེ།ལྷག་མ་མ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་གྱི་དུས་ཚིགས་ལ་ཡང་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་བཞི་ཡོད་དོ། །དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་གནམ་སྟོང་དང་། དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་དང་། དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་ སྟོང་དང་།སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཉའོ། །དེ་ལ་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་གཅིག་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དབྱར་རྣམས་ ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་ཏེ།ལྷག་མ་མ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་གྱི་དུས་ཚིགས་ལ་ཡང་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་བཞི་ཡོད་དེ། སྟོན་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་དང་། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་དང་། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་གནམ་སྟོང་དང་། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉའོ། །དེ་ལ་སྟོན་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟོན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟོན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་གཅིག་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྟོན་ཟླ་བ་འབྲིང་པོའི་ གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟོན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟོན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་འདས་ཏེ། ལྷག་མ་མ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དགུན་གྱི་དུས་ཚིགས་ལ་ཡང་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་བཞི་ཡོད་དེ།སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་དང་། དགུན་ཟླ་ར་བ་ཉ་དང་། དགུན་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་དང་། དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉའོ། །དེ་ལ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་ བ་ཕྱེད་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགུན་ཟླ་ར་བ་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ནི་འདས་སོ།

其中在春季时节有四个布萨诵戒的时间：春季最后一个月的月末，夏季第一个月的月圆，夏季第一个月的月末，以及夏季第二个月的月圆。
其中在春季最后一个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，春季的半个月已过，还剩一个半月。'
在夏季第一个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，春季的一个月已过，还剩一个月。'
在夏季第一个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，春季的一个半月已过，还剩半个月。'
在夏季第二个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，春季的两个月已过，没有剩余。'
同样，在夏季时节也有四个布萨诵戒的时间：夏季第二个月的月末，夏季最后一个月的月圆，夏季最后一个月的月末，以及秋季第一个月的月圆。
其中在夏季第二个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，夏季的半个月已过，还剩一个半月。'
在夏季最后一个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，夏季的一个月已过，还剩一个月。'
在夏季最后一个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，夏季的一个半月已过，还剩半个月。'
在秋季第一个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，夏季的两个月已过，没有剩余。'
同样，在秋季时节也有四个布萨诵戒的时间：秋季第一个月的月末，秋季第二个月的月圆，秋季第二个月的月末，以及秋季最后一个月的月圆。
其中在秋季第一个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，秋季的半个月已过，还剩一个半月。'
在秋季第二个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，秋季的一个月已过，还剩一个月。'
在秋季第二个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，秋季的一个半月已过，还剩半个月。'
在秋季最后一个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，秋季的两个月已过，没有剩余。'
同样，在冬季时节也有四个布萨诵戒的时间：秋季最后一个月的月末，冬季第一个月的月圆，冬季第一个月的月末，以及冬季第二个月的月圆。
其中在秋季最后一个月的月末诵戒时应当如是说：'具寿们，冬季的半个月已过，还剩一个半月。'
在冬季第一个月的月圆诵戒时应当如是说：'具寿们，冬季的一个月已过。'

།ཟླ་བ་གཅིག་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགུན་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་ བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་འདས་ཏེ། ལྷག་མ་མ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ལ་ཡང་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་ བཞི་ཡོད་དེ།དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་གནམ་སྟོང་དང་། དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་དང་། དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་དང་། དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉའོ། །དེ་ལ་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ལུས་སོ་ ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་སྨད་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་གཅིག་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་སྨད་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ འདས་སོ།།ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་ནི་འདས་ཏེ་ལྷག་མ་མ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་ལ་ཡང་གསོ་སྦྱོང་འདོན་པའི་དུས་བཞི་ཡོད་དེ། །དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་དང་། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཉ་དང་། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་གནམ་སྟོང་དང་། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉའོ། །དེ་ལ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང པོ་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་གཅིག་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་གནམ་སྟོང་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་འདས་སོ། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ པར་བྱའོ།།དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ལ་འདོན་ན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཉིས་འདས་ཏེ་ལྷག་མ་མ་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པའམ་བཅོ་ལྔ་པ་དག་སྐབས་སུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་སྔགས་ཡིན་ནོ། །བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་ སྦྱོང་དང་།གནོད་པ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉ་ཤིའི་དུས་སུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་ནི་སྔར་སྨོས་པའི་སྔགས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་དང་པོ་གཉིས་པའི་ཟླ་བའི་ཡར་ངོའམ་མར་གྱི་ངོའི་ཚེས་གྲངས་གང་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་ ག་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་དང་པོའི་མར་གྱི་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནི་འདས་སོ།།ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ནི་ལུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་དང་། ཚེའི་དུས་ལས་འདས་པ་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་། འཁོར་བ་ ལ་སྐྱོ་བར་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་དང་།གསོ་སྦྱོང་གི་ཉི་མ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

应当说'还剩一个月'。如果在冬季第一个月的月末诵经，则应如是说：'具寿们，冬季的两个半月已过，还剩半个月'。如果在冬季第二个月的月圆日诵经，则应如是说：'具寿们，冬季的两个月已过，余下已尽'。
同样，在冬季末期也有四个诵经布萨的时间：冬季第二个月的月末、冬季最后一个月的月圆日、冬季最后一个月的月末，以及春季第一个月的月圆日。其中，如果在冬季第二个月的月末诵经，则应如是说：'具寿们，冬季的半个月已过，还剩两个半月'。
如果在冬季最后一个月的月圆日诵经，则应如是说：'具寿们，冬季末期的一个月已过，还剩一个月'。如果在冬季最后一个月的月末诵经，则应如是说：'具寿们，冬季末期的两个半月已过，还剩半个月'。如果在春季第一个月的月圆日诵经，则应如是说：'具寿们，冬季的两个月已过，余下已尽'。
同样，春季也有四个诵经布萨的时间：春季第一个月的月末、春季第二个月的月圆日、春季第二个月的月末，以及春季最后一个月的月圆日。其中，如果在春季第一个月的月末诵经，则应如是说：'具寿们，春季的半个月已过，还剩两个半月'。
如果在春季第二个月的月圆日诵经，则应如是说：'具寿们，春季的一个月已过，还剩一个月'。如果在春季第二个月的月末诵经，则应如是说：'具寿们，春季的两个半月已过，还剩半个月'。如果在春季最后一个月的月圆日诵经，则应如是说：'具寿们，春季的两个月已过，余下已尽'。
这些是在十四日或十五日布萨时，每半月诵读别解脱经的仪轨。至于吉祥布萨和遇到灾难时举行的布萨等不在月圆月黑时举行的场合，则在前述仪轨之上，还要说明第一月、第二月的上半月或下半月已过去的日数以及剩余的日数。
例如应当说：'具寿们，夏季第一个月下半月的一日已过，还剩一个月零二十九日'等等。说这些的目的是为了通晓世间名相，铭记时光流逝，对轮回生起厌离而精进修善，以及了知布萨日期。

།དེ་དག་བརྩི་བ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་གྱིས་ཟླ་བ་ངོ་རེ་ཞིང་སྨྱིག་མའི་ཐུར་མ་བཅོ་ལྔ་སྐུད་པ་ལ་བརྒྱུས་པ་ཉིན་རེ་བགྲངས་པས་བགྲང་ཞིང་། དགེ་སྐོས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ལ་བརྟགས་ལ་དགེ་འདུན་ ལ་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཟླ་བ་ཤོལ་དོར་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དོར་རོ། །རྒྱུ་སྐར་ནི་སྐར་མཁན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དང་མངོན་པར་འོང་ཞིང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་བག་ཡོད་ པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་འཁོར་བས་སྐྱོ་བར་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་འདིར་འཁོར་བས་སྐྱོ་བར་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའི། རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་མངོན་པར་འོང་བ་དང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཤེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་ བོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཏེ། ལུས་དང་། གནས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་ནི་ལུས་སྦྱོར་བཟོད་པ་དང་། རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒ་བ་དང་། འཆི་ བ་མངོན་པར་འོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ལུས་སྦྱོར་མི་བཟོད་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གཞན་དག་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་པར་རྒ་ཤི་ཉི་ཚེ་སྨོས་ཤེ་ན། ལང་ཚོ་དང་གསོན་ པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབ་ཅིང་།རྒ་བ་དང་འཆི་བས་དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་སྨོས་པས་གཞན་ཡང་ཞར་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཞིག་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ།དེས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཇིག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བག་ཡོད་པ་ཞེས་ སྨོས་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་གཞན་ ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་པས་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་ པའམ་མཆོད་པར་འོས་པའོ།

对于这些的计算，僧团的长老每月用十五根竹签穿在线上，每天计数，维那检查长老并每天向僧团报告。
闰月的舍弃是随王而舍。星宿则随天文家而知晓。
具寿们，老和死亡正在到来，导师的教法也将毁灭，因此具寿们应当精进修习瑜伽。以此也应对轮回生厌并精进于善法。
在此若问为何说老死正在到来及导师教法也将毁灭而应对轮回生厌并精进于善法？为显示梵行主因将衰败故。即此梵行以二种成就：身与处所。
其中以身者，即身能堪忍及相续不断而修梵行，为显示其衰败故说'老和死正在到来'，即身不堪忍及相续断绝而梵行衰败，如其次第。
若问为何不说有支等及忧恼等过患而唯说老死？因青春与生命能成就梵行，而老与死成为其衰败之因，故说主因，其余亦应旁知。
处所云何？处所即是佛所教示之梵行生起处。为显示其衰败故说'导师的教法也将毁灭'，因导师教法若毁则无梵行生起处故。
导师即是佛世尊，因无倒开示故。其教法即是十二分教，因以此教导诸弟子故。其毁灭即是修行衰败。
由是之故说'具寿们应当精进修习瑜伽'。说不放逸者，是以因相摄一切善法故。修习瑜伽即是自当精进之义。
为显示此故说'如来应正等觉诸佛之菩提及其他与此相应之善法、菩提分法等皆由不放逸而获得'。如来即如实通达义理。应即是已降伏烦恼怨敌或应受供养。

།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་སངས་རྒྱས་པ་ གང་ལ་ཡོད་པའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་པའོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཐུན་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་།མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བག་ཡོད་པས་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཉན་པ་ལ་རྣ་མི་གཏོད་ན་ཚེའི་དུས་ འདས་པ་དང་།རྒ་ཤི་མངོན་པར་འོང་བ་དང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཉན་པ་ལ་རྣ་གཏོད་ཅིང་བག་ཡོད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་རྣ་མི་གཏོད་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །མི་འདུ་བ་དགག་པའི་ དབང་དུ་མཛད་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཡིན་པས་དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའོ།།དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ཚོགས་ཏེ། མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །བྱ་བ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གཉིས་སོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་དེ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ལ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་འདུ་ཞིང་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་པའི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་དེ།ཅི་ཡང་མེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པར་དགག་པའི་སྒོ་ནས་མི་འདུ་བ་དགག་ པ་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་ལ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་འདུ་བའི་ཚེ། གང་བྱས་ནས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ ཅེས་དྲིས་པའོ།།དེའི་ལན་གདབ་པའི་ཚིག་ཏུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲིས་ཤིག་དྲིས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་རྣམས་པ་ལྔ་པོ་བཅུ་བཞི་པ་དང་། བཅོ་ལྔ་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ གསོ་སྦྱོང་དང་།གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་དང་། བསྡུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་དག་ལས་གང་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁ་བསྐང་བར་འོས་པ་ཇི་སྙེད་འཁོད་པ་ཐམས་ཅད་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་འདུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་མི་འདུ་བར་གནང་བ་དང་། དབང་མེད་པ་དང་། སྲོག་གི་བར་ཆད་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་ཆད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་གང་དག་གི་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་མ་ལྷགས་པ་རྣམས་སོ།

由于声闻和独觉也有此，为了显示殊胜之故，说'正等正觉'，即是指具有不颠倒智慧、通达一切所知而成佛者。'彼等之菩提'是指通达。'其他'是指以其他方式观察。'何等'是与'善法'相连。'如是相应'是指与菩提相应。'与菩提分相应之善法'是指以尽智、无生智为相而能生起菩提之法，如念住等，此等也由不放逸而获得的意思。如是，通过这些场合显示不听闻别解脱的过患：若不专心听闻别解脱，则有命终、老死临近、导师教法衰败等过患，因此应当专心听闻别解脱，以不放逸精进于善法。
为制止不集会，世尊说'声闻僧众少事少业，僧众初始何所作'等。'世尊'是指降伏四魔、具足六种功德。'声闻'是指宣说所获果位者。'僧众'是指彼等之集合，因为是不可分的。'少事'是指意业。'少业'是指身语二业。'僧众初始何所作'是否定句，因为世尊声闻僧众少事少业，所以除了布萨时集会并说欲及清净外，僧众初始无所作，通过无所作的否定方式制止不集会。
或者，'僧众初始何所作'是疑问句，因为世尊声闻僧众少事少业，所以僧众于布萨时集会时，问有何初始所作能使不和合者不集会。作为回答说：'具寿等，应问未到者之欲及清净，问已应宣说。''未到者'是指在五种和合布萨中的十四日、十五日、吉祥布萨、遭难布萨、和合布萨等任何一种布萨时，凡是住在界内应当参加僧众人数的所有比丘都应当到布萨处集会，其中因获准不来、无能力、有生命危险、梵行危险等而未到布萨处者。

།མི་འདུ་བར་གནང་བ་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་ན་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་མི་འདུར་མི་རུང་སྟེ། མི་འདུ་ན་ཐམས་ཅད་དུ རང་ལ་ཉེས་བྱས་དང་།དགེ་འདུན་གྱི་ལས་མི་འཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདུན་པ་དྲི་བ་ནི་ལས་མི་མཐུན་པ་དག་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདུས་པ་རྗེས་སུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ འདུས་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་དགེ་སློང་ལས་དེའི་མཚམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པ་ལུས་སམ་འདུན་པས་དགེ་འདུན་འདུས་པའི་ནང་དུ་རྗེས་སུ་མ་ཞུགས་པས།མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་སློང་ལས་དེའི་མཚམས་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རང་བཞིན་ དུ་གནས་པ།སྤྱོད་ལམ་ལས་མ་ཉམས་པ། ངག་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ། འདུལ་བའི་བྱ་བ་མངོན་པར་ཤེས་ལ། ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པས་ལས་གཞན་བྱེད་པ་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པ་དེ་གཉིས་ བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ནི་འདུན་པ་དྲི་བར་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་བ་ནི་མ་ལྷགས་པ་གང་དག་གི་འདུན་པ་ཕུལ་བ་དེ་དག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི་དགེ་སྐོས་ཀྱིས་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཤིང་བྲིམས་པས་དགེ་སློང་རྣམས་བགྲང་ཞིང་མ་ལྷགས་པ་དངོས་སུ་ཡོད་ དམ།གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འཕྲིགས་ན་གསོ་སྦྱོང་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་ཚོགས་པས་འདུན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ལན་པའི་དགེ་སློང་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཚིག་གིས་བསྐོ་བར་བྱ་ཞིང་། དེས་བཙལ་བ་དང་། བོད་པ་ དང་།མཐོན་པོར་འདུག་སྟེ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་མཚམས་ཀྱི་ནང་བཙལ་ཏེ། མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་དེང་དགེ་འདུན་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདུན་པ་འབུལ་ལམ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། །མ་ ལྷགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དབུལ་བར་བྱའོ།།དགེ་སློང་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བར་བྱེད་པས་མཆིལ་ལྷམ་གཉིས་ཕུད་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ ཏེ་རྒན་པ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས།ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་སྟེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་པས་བདག་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་ཚབས་ཆེ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ།བདག་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་ཚབས་ཆེ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་བདག་མཆི། དགེ་འདུན་ཆོས་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ་འདུན་པ་འབུལ་ལོ། །བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡོངས་སུ་དག་གོ། །འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ཡང་བཅོ་ལྔའོ།།བརྗོད་པ་ཡང་རིག་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་ལན་གསུམ་བཟླས་ཤིང་དེའི་རྗེས་ལ་ལེན་པ་པོས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འབུལ་བས་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྔ་ཕྱིར་བླང་ཞིང་སྔ་ཕྱིར་འབུལ་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ བྱེ་བྲག་ནི་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་འབུལ་བ་དེ་ཉི་ཚེའི་མིང་སྨོས་ཏེ་ལན་གསུམ་བཟླས་པར་བྱའོ།

除了那些允许不参加的情况之外，其他在界内的人如果不到布萨场所是不行的。如果不到场，在一切情况下自己将犯恶作罪，僧团的羯磨也将不成立。
关于'询问欲与清净'，询问欲是为了避免不和合的羯磨。不和合有两种：一是不随顺集会，二是作障碍。
其中，不随顺集会是指比丘在该界内属于能够作僧数的成员，但既不亲身也不给欲而不随顺僧团集会，这就是不和合。作障碍是指比丘在该界内，具足自性住，威仪未失，善护语言，明了律事，无嗔恨心，因法不具足而作障碍羯磨，这就是不和合。
因此，为了消除这两种不和合，应当向未到者询问欲。询问清净是为了使那些已经给欲的未到者成为法器。
其中仪轨是：维那在布萨时分发竹签，数点比丘人数，若发现确实有未到者或突然来者等，在布萨时僧团全体集会于羯磨处，应当用言语指派一个或两个或三个具足五法的比丘受欲清净。
他们应当寻找、呼唤、站在高处观望等，以至诚心在界内寻找，对未到者说：'今日僧团行布萨，具寿们是否给欲，遮难法是否清净？'
未到者应当对此给欲与清净。
比丘给欲清净的行为规范是这样的：给欲清净的比丘应脱去两鞋，偏袒右肩，向长老礼拜后，蹲踞合掌如是说：'具寿们请听！今日是僧团十五日布萨，我比丘病苦重患，名某某，布萨也是十五日。我比丘病苦重患，名某某，遮难法清净，我这样说。于如法行事的僧团给欲。我的布萨清净。欲与清净也是十五日。我也知道诵说。'如是说三遍。
之后受欲者应说'是方便'。给欲者应说'善哉'。
欲与清净可以先后接受，也可以先后给予，咒语的区别是：给予欲与清净时，只说其中之一的名称并诵三遍。

།དགེ་སློང་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འབུལ་བར་བྱེད་པས་གལ་ཏེ་བརྗོད་མི་ནུས་ན་ལུས་སམ་ངག་གམ་ལུས་དང་ངག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབུལ་བར་བྱེད་ན། འདུན་པ་ དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུལ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ལུས་སམ་ངག་གམ་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་འདུན་པ་འབུལ་བར་བྱེད་པ་མི་ནུས་ན། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་དེར་དོང་ཞིང་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བའམ། ཡང་ན་དགེ་སློང་དེ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བླངས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །དགེ་སློང་འདུན་པ་དང་ ཡོངས་སུ་དག་པ་ལན་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ།དགེ་སློང་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བླངས་ནས་རྒྱུག་པར་མི་བྱ། མགྱོགས་པར་མི་བྱ། མཆོང་བར་མི་བྱ། ཕྱི་རོལ་ལ་མཆོང་བར་མི་བྱ། འོབས་ལ་མཆོང་བར་མི་བྱ། བང་རིམ་ལ་མཆོང་བར་མི་ བྱ།སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་པར་མི་བྱ། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱ། གོམ་པ་གཅིག་གིས་སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཐོད་རྒལ་དུ་འཛེག་པར་མི་བྱ། གོམ་པ་གཅིག་གིས་ཐེམ་སྐས་གཉིས་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་འཛེག་པར་མི་བྱ། ཆུ་ལྐོག་མ་ནུབ་ཙམ་ལ་འབོགས་པར་མི་བྱ། གཉིད་ལོག་ པར་མི་བྱ།སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་བྱ་བར་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དྲིས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ལྟར་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་པ་དེས་དེ་བླངས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་འདུན་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བརྗོད་པའི་ཆོ་ག་དང་སྔགས་ ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པས་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་མ་འདུག་པའི་མདུན་རོལ་དུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་སྟན་ལམ་འདུག་པ་ན་གང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བརྗོད་ཅིག།བརྗོད་པ་ཡང་རིག་པར་གྱིས་ཤིག་ ཅེས་སྨྲས་པའི་ཚེ་དེས་དགེ་སློང་ངམ་ཡང་ན་དགེ་འདུན་ལ་དེའི་འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཅིག་ཅར་དུ་དབུལ་བར་བྱའོ།།དགེ་སློང་ལ་དབུལ་ན་ནི་དེས་དགེ་སློང་དྲུང་ན་འདུག་པའི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་ དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ།གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ན་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་ཚབས་ཆེ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ན་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་ཚབས་ཆེ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བདེ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཁོ་ན་ཉིད་མཆིའོ།།དགེ་འདུན་ཆོས་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ་འདུན་པ་འབུལ་ལོ། །དེའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་གོ། །འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །བརྗོད་པ་ཡང་རིག་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ལ་འདུན་པ་འབུལ་ན་ ནི་དེས་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་རྒན་པའི་མཐར་འགྲེང་སྟེ།འདུད་པ་དང་བཅས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ན་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་བྲོ་ཚབས་ཆེ་བ་མིང་འདི་ཞེས་ བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ།གནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ན་དགེ་སློང་བྲོ་འཚལ་བ། སྡུག་བསྔལ་བ། བྲོ་ཚབས་ཆེ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དེའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཁོ་ན་ཉིད་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ཆོས་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ་འདུན་པ་འབུལ་ལོ། །དེའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ ཡོངས་སུ་དག་གོ།

如果比丘要提供意愿和清净，假如无法说话，可以用身体或语言或身语表示来提供意愿和清净，应当说明已经提供了意愿和清净。如果无法用身体或语言或身语表示来提供意愿，那么僧团全体应当前往那里举行布萨，或者将那位比丘请到僧团中举行布萨。
比丘携带意愿和清净的行为规范是这样的：比丘善好地接受了意愿和清净后，不应奔跑，不应快走，不应跳跃，不应向外跳，不应跳过沟渠，不应跳上台阶，不应停留在上空，不应走出界外，不应一步跨上两级阶梯，不应一步跨上两级台阶，不应涉水至颈部，不应睡眠，不应入定，应当进入僧团中。
所谓'询问后也应说明'是指：那个接受意愿和清净的人，接受后到达布萨处，应当向比丘或僧团说明。其说明的仪轨和咒语是：在诵读波罗提木叉经的人未登上狮子座之前，当僧团全体在布萨处铺设座位坐定时，当僧团上座说'具寿们，请说明未到者的意愿和清净。也请确认已说明'的时候，他应当同时向比丘或僧团提供其意愿和清净。
如果向比丘提供，他应当在比丘面前坐下，如是说道：'具寿们请听！今天是僧团第十五日布萨，在某处有一位生病、痛苦、病情严重、名叫某某的比丘，他也是第十五日布萨。在某处那位生病、痛苦、病情严重、名叫某某的比丘，他的障碍法确实清净。向如法行事的僧团提供意愿。他的布萨也清净。意愿和清净已经说明。也已确认说明。'应当如是说三遍。
如果向僧团提供，他应当在僧团中央长老之末站立，恭敬地如是说道：'尊敬的僧团请听！今天是僧团第十五日布萨，在某处有一位生病、痛苦、病情严重、名叫某某的比丘，他也是第十五日布萨。在某处那位生病、痛苦、病情严重、名叫某某的比丘，他的障碍法确实清净。向如法行事的僧团提供意愿。他的布萨也清净。'

།འདུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །བརྗོད་པ་ཡང་རིག་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་ལན་གཅིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་དེ་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་འདུན་པ་ཕུ་ལུ་བས་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་མི་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུལ་བས་ནི་གང་ཟག་མ་ལྷགས་ པ་བདག་ཉིད་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ།།ལེན་པ་དེ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་མ་ཕྱིན་པར་ཤིའམ་ཁྱིམ་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན་མ་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་བླངས་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ན་མ་བརྗོད་ཀྱང་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་བླང་མི་དགོས་སོ། །མི་འདུ་བ་དགག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མཆོད་ཅིང་ ལུང་འབོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས།ཤཱཀྱ་སེང་གེ་དེ་ལ་ནི། །སེན་མོ་བཅུ་ཡིས་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་པར་བྱ། །གདུལ་བའི་དོན་དུ་ང་ལས་ཉོན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་རྒྱུད་དེ། དེས་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། ། སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །མི་བསྙེངས་པ་དག་གིས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རི་དྭགས་སྐྲག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེན་མོ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་བཅུ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །ཐལ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལག་མཐིལ་གཉིས ཀྱི་སོར་མོ་བཅུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེའོ།།དེ་དག་གིས་མཆོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་པར་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ། །གླེང་གཞི་གདོན་པ་དང་། ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་ མ་གདོན་པ་དང་།མ་ངེས་པ་གདོན་པ་དང་། རིལ་གྱིས་གདོན་པ་དག་གདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གདུལ་བའི་དོན་དུ་ང་ལས་ཉོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མ་རྣམས་གདུལ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་པ་ལ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ་དེ་དག་གིས་ ལུང་འབོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།མཆོད་ཅིང་ལུང་འབོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཐོས་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིས། །ཇི་སྐད་གསུངས་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིང་། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཕྲ་རྣམས་ལ། །བརྟུན་ཅིང་བྱང་བ་ཉིད་དུ་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ།ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་ལུང་འབོགས་པ་ཐོས་ནས་སོ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་ བ་དང་མི་འགལ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་བར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་དང་མཇུག་གི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའོ།།བརྟུན་ཅིང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲུང་བ་དག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འབད་པ་དང་ལྷུར་བླང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྟུན་ཅིང་བྱེད་པ་ཉིད་བྱ་ན། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

也要说明意愿和完全清净。应当说一次'我知道已经说明'。僧团也应当接受这个，因此，通过递交意愿，僧团的羯磨就不会不和谐，通过递交完全清净，未到场的人自身就成为法器。
如果接受者在未进入僧团之前死亡或发誓成为居士等，由于是未接受的缘故，应当再次接受。如果已经进入，即使未说明也是已接受，所以不需要再接受。已经说明了制止不集会。
为了供养和传授经典而说：'对于释迦狮子，应当十指合掌，诵读别解脱戒，为调伏众生故，从我处听闻。'
'释迦狮子'是指种姓，这表明在居士方面种姓清净。'狮子'是指功德，这表明在出家方面智慧清净。因为以无畏使外道野兽惊恐。'十指'是指十个手指。'合掌'是指两个手掌的十指合在一起。这些表示供养。
合掌后做什么呢？说道'诵读别解脱戒'。即应当诵读五种别解脱经：诵读因缘、诵读波罗夷、诵读僧残、诵读不定和完整诵读。
'为调伏众生故，从我处听闻'是为了调伏弟子们，即正确地摄受，应当理解为'请听诵读别解脱戒'。这些表明传授经典。已经说明了供养和传授经典。
为了使人如法修行而说：'听闻后，大仙人，如所说般修行，对于微细过失，应当精进熟练。'等两个偈颂。
'听闻后'是指听闻了五种别解脱经的传授。'大仙人'是指导师世尊，因为具有戒律品性。'如所说般'是指如说的那样不违背律法和世间。'应当修行'是指从准备、正行和结束三个方面认真行持。
'过失'是指罪过，因为被圣者们呵责。'微细'是指与制定的微小过失相关。'应当精进熟练'意思是说要努力和专注于守护等，这意味着既然对微小过失都要精进熟练，对于与自性过失相关的大过更不用说了。

།རྟག་ཏུ་འབད་པས་བདའ་བ་ཡི། །སེམས་རྟ་ཁ་གླན་དཀའ་བ་ལ། །མཐུན་པའི་གཟེར་རྣོན་བརྒྱ་པ་ཡི། །སྲབ་ནི་སོ་སོར་ཐར་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་ཏུ་འབད་པས་བདའ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྟ་དམུ་རྒོད་དང་འདྲ་བ་འདི་ ནི་ལམ་བདེ་བ་དང་འདྲ་བའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་ན་རྟག་ཏུ་སྲབ་བཞིན་དུ་འཐེན་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལྕག་གིས་བདའ་ཞིང་བསྐྱད་དགོས་པའོ།།སེམས་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉིད་རྟ་དམུ་རྒོད་དང་འདྲའོ། །ཁ་གླན་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གོལ་བ་དང་འདྲ་བའི་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ འཇུག་པའི་དུས་ན་རླུང་བཞིན་དུ་འཕྱོ་ཞིང་ཆུ་ལོན་གྱི་དགུག་སྲབ་ཀྱིས་ཕྱིར་ཁ་གླན་ཞིང་དགུག་དཀའ་བའོ།།མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚམ་ཞིང་རྐྱེན་དུ་བབ་པ་སྟེ། རྟ་དམུ་རྒོད་རྟག་ཏུ་ལྕག་གིས་འབད་པས་བདའ་ཞིང་དགུག་སྲབ་ཀྱི་ཁ་ལྕག་གིས་གླན་དཀའ་བ་ལ་ནི་གཟེར་བུ་རྣོན་པོ་བརྒྱ་བའི་སྲབ་ཀྱིས་སྲབ་ པ་འཚམ་ཞིང་རྐྱེན་དུ་འབབ་ལ་སེམས་དམུ་རྒོད་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབད་པས་བདའ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆུ་ལོན་གྱིས་ཁ་གླན་དཀའ་བ་ལ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་གཟེར་བུ་གདུང་བ་རྣོན་པོ་བརྒྱ་བའི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་འཚམ་ཞིང་རྐྱེན་དུ་འབབ་པའོ།།གཟེར་རྣོན་བརྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུག་སྲབ་ཀྱི་ཁ་ལྕགས་ ཀྱི་གཟེར་བུ་རྣོན་པོ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་གདུང་བར་བྱེད་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོ་མཚོན་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་གྲངས་བརྒྱ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲབ་ནི་སོ་སོར་ཐར་འདི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲབ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་དག་གིས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྟུན་ཅིང་འབད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྟ་དམུ་རྒོད་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་དགུག་སྲབ་ཀྱིས་བསླབ་དགོས་པའི་སྒོ་ནས། སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པ་བསྟན་ནོ། །ཡང་དག་པར སྒྲུབ་ཏུ་གཞུག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཆེ་བ་གང་དག་ངག་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་ཅིང་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བ། །དེ་དག་མི་རྟ་བཟང་པོ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ངེས་རྒྱལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ ཏེ།བསླབ་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་བསལ་བས་སོ། །ལྡོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །མཚམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལས་སོ། །མི་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདྲལ་བའོ། །དེ་དག་མི་རྟ་བཟང་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དེ་དག་རྟ་ཅང་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའོ།།ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡུལ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལས་སོ། །ངེས་རྒྱལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཐར་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། ། དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་བཤད་ཟིན་ཏོ།

对于'经常以精进追逐的难以驾驭的心马，百个锐利钉子的缰绳即是别解脱'这句话的解释：
'经常以精进追逐'是指这如同野马般的心，当其趋入如同平坦道路般的善业时，需要经常如同拉缰绳般牵引，并用精进的鞭子驱赶督促。
'心马'是指心本身如同野马。
'难以驾驭'是指当趋入如同歧路般的不善业时，如风般飘动，难以用缰绳拉回调伏。
'相应'是指适合且契机，就像对于经常需要用鞭子精进驱赶且难以用缰绳调伏的野马，百个锐利钉子的缰绳是适合且契机的；同样地，对于需要经常以精进力驱赶且难以用戒律缰绳调伏的野性之心，具有如同百个锐利钉子般的学处的别解脱戒是适合且契机的。
'百个锐利钉子'是指如同缰绳上有众多锐利钉子一样，这别解脱戒也具有众多使人警惕的学处。'百'字是表示众多的词语，并非确指一百之数。
'缰绳即是别解脱'是指如同缰绳的意思。
以上这些说明了应当如大仙人所说那样修行，对于过失也应当谨慎努力，并且应当用别解脱戒的缰绳来调伏如野马般的心，从而教导如何正确实践别解脱戒。
正确实践的教导已经讲完。为了说明其功德利益，经中说道：
'凡是仅凭言教，就能远离且不越界限的大德们，他们如同良马，必定战胜烦恼之敌。'
'大德'是指具有崇高品性的人，因为他们希求学处。
'仅凭言教'是指不需要惩罚等方式。
'远离'是指远离不当行为。
'界限'是指学处。
'不越'是指不违犯。
'他们如同良马'是指他们如同善解人意的马。
'烦恼之敌'是指烦恼的本质因为损害自他而如同战场，所以说'从中'。
'必定战胜'是指终结烦恼并获得涅槃果位。
以上这些是从正确实践别解脱戒后必定战胜烦恼之敌的角度来说明正确实践的功德利益。
功德利益的解释已经讲完。

།ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སུ་ལ་སྲབ་འདི་མེད པ་དང་།།ནམ་དུའང་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་དག་ཉོན་མོངས་གཡུལ་གྱིས་དཀྲུགས། །འཇོག་འབྲལ་རྣམ་པར་འཁྱམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སུ་ལ་སྲབ་འདི་མེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་ལ་མེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་མ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་ དུའང་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལན་འགའ་འདོད་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མངོན་པར་མི་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀྲུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕམ་པར་བྱས་པའོ། །འཇོག་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འདུལ་བས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཞི་ བ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པས་འཇོག་པ་ནི་འདུལ་བ་ཉིད་དེ་དེ་དང་འབྲལ་བའོ།།རྣམ་པར་འཁྱམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་མི་ཉུང་བར་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་གིས་བསླབ་པ་མེད་པ་དང་མི་འདོད་པས་ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་དག་འདུལ་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ ཞི་བ་མི་འཐོབ་ཅིང་འཁོར་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་དུས་དང་པོར་བྱ་བ་སྟེ་ཆོ་གའོ། །ད་ནི་མདོ་གདོན་པའི་ལས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གསོལ་བའི་དབང་ དུ་མཛད་ནས།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པའམ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དེང་དགེ་འདུན་གསོ་སྦྱོང་མཛད་དེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་གདོན་ཏོ། ། འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་མདོ་གདོན་པའི་གསོལ་བ་བསྟན་ཏོ། །གསོལ་བ་མ་བརྗོད་ན་མ་བསྐོས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་ལྔ་པོ་དག་གདོན་པའི་མདུན་རོལ་དུ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ལས་བྱས་པའོ། ། འདོན་པར་བྱེད་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་གསོལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། མདོ་འདོན་པ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟོད་ར་དང་། དུས་དང་པོར་བྱས་པའི་ཚིག་དག་ཇེ་སྟོན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ལས་འདི་བྱའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ བ་ནི་མཆོད་པའི་ཚིག་གིས་བོད་པ་སྟེ།བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གསན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་སེམས་པ་དག་ཉན་པ་ལ་རྣ་མི་གཏོད་པ་དང་གུས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པའམ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསོ་སྦྱོང་གི་ བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ངོ་། །མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་དང་། ཚོགས་དང་ཚོགས་མཐུན་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ནི་ལྷག་ པའི་སེམས་དང་།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྤོང་བའི་ཡན་ལག་སྒོམ་པའོ། །དེ་ཡང་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་མི་བྱ་བའི་ཆུ་ལོན་གྱིས་བསྡམས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གིས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ།

为了显示不如实修行的过患，而说：'凡是没有这缰绳，而且永远不会想要的人，他们被烦恼战争所扰乱，远离调伏而四处流转。'
'凡是没有这缰绳'是指外道们没有，因为未如实学习。
'永远不会想要'是指贪著欲望者有时不想要，因为不倾向于持戒。
'扰乱'是指被击败。
'远离调伏'是指由增上戒律调伏而安住于增上心的寂静，调伏即是律藏，远离于此。
'四处流转'是指多次在恶趣等轮回中流转。
由此显示那些无学处和不欲求而不如实修行者，因远离调伏而不得寂静并轮回的方式来说明不如实修行的过患。
不如实修行的过患已经解说完毕。
这些是初时所作的仪轨。
现在解说诵经羯磨，关于此请白：
'大德僧众请听！今日是僧众十四日或十五日布萨，若僧众时至，僧众忍许，今日僧众行布萨，诵说波罗提木叉经。这是白。'
这是显示诵经的白羯磨。
若不说白，则成为未受羯磨而作，因为会成为不如法，所以这是在诵五种别解脱经之前仅以白羯磨而作。
诵经者诵别解脱经的白羯磨应如是作：诵经者坐于狮子座，宣说别解脱经的赞颂和初时所作的文句后，其后以单白羯磨作此。
'大德僧众'是以恭敬语言称呼，意为尊者众。
'请听'是对他人思维不专心听闻者说'请专注'之义。
关于'今日是僧众十四日或十五日布萨'，布萨是净化三学处，这有两种：和合布萨与止观布萨。
和合布萨是就增上戒律而言，应当住处、大众和大众和合。
止观布萨是就增上心和增上慧而言，修习断除支分。
其中后续羯磨是以不作的堤防所防护，这是以和合布萨而净化。

།ལས་སྔ་མ་རྣམས་ནི་སྒོམ་པའི་རྣམ་པས་སྦྱོང་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཞི་གནས་ ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་གིས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ།དེས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྷག་པའི་སེམས་སྐྱེ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བས་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གསོ་ཞིང་སྦྱོང་བ་ནི་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ནི་མཐུན་ པའི་གསོ་སྦྱོང་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བཅུ་བཞི་པ་དང་། བཅོ་ལྔ་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་། གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་དང་། བསྡུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་ངོ་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གསོལ་བ་དང་། གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྔར་བྱས་ ཏེ།སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་གདོན་དགོས་སོ། །མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་རྣམ་པ་ལྔ་པོ། དེ་དག་ལས་འདིར་ནི་བཅུ་བཞི་པ་དང་། བཅོ་ལྔ་པའི་སྐབས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་བཞི་པའམ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དུས་ཚིགས་དྲུག་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ པ་དག་གི་ཉ་ཤི་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པ་གསོ་སྦྱོང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་ཚེས་གྲངས་ཡང་དག་པ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ལ་ལྟོས་ན་ནི་དྲུག་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ་དུས་ཚིགས་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ལུས་ པའི་གསོ་སྦྱོང་དྲུག་པོ་དག་གོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ། དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་དང་། དགུན་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་ནི་ར་བ་དང་ཐ་ཆུངས་མར་གྱི་ངོ་བཅོ་ལྔ་མི་ཐུབ་པས། ར་བ་དང་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་གནམ་སྟོང་བཞི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་ཟླ་གསུམ་དང་། དཔྱིད་ཟླ་གསུམ་གྱི་ནི་འབྲིང་པོ་མར་གྱི་ངོའི་བཅོ་ལྔ་ཡང་ མི་ཐུབ་པས་འབྲིང་པོ་གནམ་སྟོང་གཉིས་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་དང་། བསྡུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་དག་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེང་དགེ་འདུན་གྱི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ་ཞེའམ། དེང་དགེ་ འདུན་གྱི་གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ་ཞེའམ།དེང་དགེ་འདུན་གྱི་བསྡུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་སྨོས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་དུས་ངེས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་སྔ་ཕྱིར་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་ བབ་ཅིང་བཟོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུས་ལ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་སྟེ།འདིར་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་དང་སྦྱར་རོ། །བཟོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེ་གཞག་པར་མི་འོས་ཤིང་བྱ་བར་བཟོད་པ་སྟེ། འདི་ཡང་གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་དང་སྦྱར་རོ། །དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་ མཛོད་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅང་མི་སྨྲ་བས་སོ།།དེང་དགེ་འདུན་གསོ་སྦྱོང་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ་གཞག་པར་མི་འོས་པ་ཡིན་པས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་གདོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་གླེང་གཞི་གདོན་པ་དང་། ཕམ་པར་གྱུར་པ་ གདོན་པ་དང་།དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གདོན་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གདོན་པ་དང་། རིལ་གྱིས་གདོན་པ་དག་གོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ནི་ལས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། གསོལ་བའི་ལས་དང་། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་དང་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་སོ། །དེ་ལ་ གསོལ་བའི་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ།

前面的诸业是以修习的方式来净化，因此是以止观的布萨来净化。依此依止增上戒而生增上心，依止增上心而生增上慧，因此应当了知三学的清净与修习即是和合布萨与止观布萨。
在此处应当取和合布萨，和合布萨有五种：十四日布萨、十五日布萨、吉祥布萨、遭难布萨、和解布萨。这一切都要先作白羯磨和缘起安立，然后必须诵读别解脱经。
在这五种和合布萨中，此处是十四日和十五日的场合，为了显示这一点，所以说'十四日或十五日'。其中六个时节各有两个月，每两月有两次月圆，共有二十四次布萨。若依实际日期来看，全都是十五日布萨。若依世间惯例来看，其中六次是十四日布萨，即六个时节中每半月剩余的六次布萨。
这是说：夏季三月和冬季三月的初月和末月的下弦十五日不足，所以初月和末月的月尽四次是十四日布萨。秋季三月和春季三月的中月下弦的十五日也不足，所以中月月尽两次是十四日布萨。其余十八次是十五日布萨。
若要举行吉祥布萨、遭难布萨和和解布萨时，应当明确宣说'今日僧团行吉祥布萨'或'今日僧团行遭难布萨'或'今日僧团行和解布萨'。这些只是在需要时举行，并无固定时间。十四日和十五日布萨是固定时间，不能提前或推后。
关于'若僧团时至且允许'，'时至'是指到了举行羯磨的时间，这里是指布萨的时间。'允许'是指该羯磨适宜且可行，这也是针对布萨羯磨而言。
'请僧团开许'是以默然表示。'今日僧团行布萨'是羯磨，因为是适宜的，所以应当举行，这是词义。
'诵读别解脱经'是指五种别解脱经诵读：诵读缘起、诵读波罗夷、诵读僧残、诵读不定法、完整诵读。
'这是白羯磨'是指一百零一种羯磨包含在三种羯磨中：单白羯磨、白二羯磨和白四羯磨。其中单白羯磨有二十四种。

།གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ནི་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །གསོལ་བ་བཞིའི་ལས་ནི་སུམ་ཅུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། འདི་ནི་གསོལ་བའི་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དག་གི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གསོལ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གླེང་གཞི་གདོན་པ་བཤད་ པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གསུངས་སོ། །གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་གསོལ་བ་བྱས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་རྣམ་པ་ འདི་འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་ཡོད་ན་མཐོལ་དུ་གཞུག་པ་དང་།མེད་ན་ཅང་མི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་། ཅང་མི་སྨྲ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པས་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོ་ག་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། གླེང་ གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལུང་འབོགས་པ་དང་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་དང་།མ་དག་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། དག་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། འདོན་པ་མཇུག་སྡུད་པ་དང་། གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་ མདོ་གདོན་པ་གདོན་གྱིས་ཁྱེད་ཅག་སུ་ལ་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་དེ་མཐོལ་ཅིག་།ལྟུང་བ་མེད་ན་ཅང་མ་སྨྲ་ཤིག་།ཅང་མི་སྨྲ་ན་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུང་དབོག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོར་དྲིས་ནས་དགེ་སློང་གིས་ལན་བཏབ་པ་དེ བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གི་འདི་ལྟ་བུར་ཡང་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་དགེ་སློང་གང་དགེ་སློང་གི་འཁོར་འདི་ལྟ་བུར་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པ་ན་ལྟུང་བ་ཡོད་ལ་དྲན་བཞིན་དུ་མི་མཐོལ་ན་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་ སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དག་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དགེ་སློང་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་པས་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་དྲན་ཞིང་མཐོང་བ་མཐོལ་བར་བྱའོ། །མཐོལ་ ན་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་བཏོན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཅི་འདི་ལ་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ དྲིའོ།།ཅི་འདི་ལ་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ། །འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་འདི་ལྟར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུང་དབོག་ པའི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གནས་དང་། ཚོགས་དང་། ཚོགས་མཐུན་པར་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

关于'单白羯磨'和'白二羯磨'的事项有四十七种。关于'四种单白羯磨'的事项有三十种。对此所说，这是二十四种单白羯磨中的一种。单白羯磨已经讲述完毕。现在要讲述宣说犍度。
关于犍度的建立，说道：'具寿们，我们要行布萨，'等等。所谓'建立犍度'，是指在宣说单白羯磨后，为了使僧团清净并成为法器而宣说别解脱经的方式，若有罪过则令其发露，若无罪过则保持沉默，若保持沉默则以清净而触及的仪轨即是建立犍度。
此建立犍度的要义有六种：授予建立犍度、建立犍度的方法、不清净的过患、清净的功德、诵经结尾以及宣说建立犍度。
'具寿们，我们要行布萨，诵读别解脱经，你们中若有罪过者当发露，若无罪过则应保持沉默。若保持沉默，我当知具寿们清净'，这是显示授予建立犍度。
'如同个别询问比丘并作答一样，对于比丘也应当如此宣说三遍'，这是显示建立犍度的方法。
'再者，若有比丘在如此僧团中被三次宣说时，有罪却明知而不发露，这就是明知而妄语。具寿们，世尊说明知而妄语是障碍法'，这是显示不清净的过患。
'因此，比丘若欲清净罪过，应当忆念并见到所犯之罪而发露。发露则安住于触及安乐'，这是显示清净的功德。
'具寿们，我已宣说诵读别解脱经的犍度'，这是显示诵经结尾。
'对此，我问具寿们：于此是否清净？是否清净？'如是三问。'于此具寿们若清净，以此沉默，我如是持'，这是显示宣说建立犍度。
其中，首先解释建立犍度授予支分的含义：'具寿们，我们要行布萨'是指在其处所、僧团及和合僧团中行布萨。

།རྣམ་པ་གང་གིས་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་གདོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།སེམས་དྲང་པོར་བསྒྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པས་དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གདོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་པ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་གྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ མི་ནུས་པ་ཉིད་ན་གཉིས་པའི་ལས་ཡིན་ནོ།།དེས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་ཉིད་ན་གསུམ་པའི་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེས་ཀྱིས་གདོན་པར་བྱའོ། །རེས་བབ་པའི་ཚེ་དེས་འདོན་མི་ནུས་ན་གཞན་ལ་བཅོལ་བར་བྱའོ། །དེ་མ་བཏུབ་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་དེ་ལ་བཅོལ་བར་བྱའོ། །འདོན་པ་དེ་ དག་གིས་ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་བར་ལེགས་པར་ཐོན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གདོན་གྱི་གཞན་དུ་མི་འཆགས་སོ།།འདོན་པ་རྡུགས་ན་ལྷགས་མ་གཞན་གྱིས་གདོན་པར་བྱའོ། །དུམ་བུ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་གཞུང་བསྔོས་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་ཕག་ཏུ་བཅད་དེ་འདོན་པར་བྱའོ། །འདོན་པར་བྱེད་པས་སོ་སོར་ཐར་ པའི་མདོ་གདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་གླེང་གཞི་གདོན་པ་དང་།ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གདོན་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གདོན་པ་དང་། རིལ་གྱིས་གདོན་པ་དག་ལས་གླེང་གཞི་གདོན་པ་ན་རྫོགས་པ་ཁོ་ནར་མི་གདོན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གླེང་གཞི་བཏོན་ནས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཐོས་པ་ བསྒྲགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་ཏུ་རུང་ངོ་།།དེ་ཡང་གླེང་གཞི་བཏོན་ནས་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པ་བརྩམས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་སྡེ་ཚན་རྫོགས་པར་གདོན་དགོས་སོ། །ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཏོན་ནས་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་འདོན་པ་བརྩམས་ན་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་སྡེ་ཚན་ཡང་རྫོགས་པར་གདོན་དགོས་སོ། ། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་བཏོན་ནས་མ་ངེས་པ་འདོན་པ་བརྩམས་ན། མ་ངེས་པའི་སྡེ་ཚན་ཡང་རྫོགས་པར་གདོན་དགོས་སོ། །ཕམ་པར་འགྱུར་བ་དང་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་། མ་ངེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནི་འདོན་པར་མགོ་བརྩམས་པ་དེའི་སྡེ་ཚན་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སྤང་བའི་ལྟུང་བྱེད་མན་ཆད་ཀྱི སྡེ་ཚན་ནི་གདོན་པར་མགོ་བརྩམས་ན།ལྷག་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་གདོན་དགོས་སོ། །རིལ་གྱིས་གདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མགོ་བརྩམས་པའི་སྡེ་ཚན་དེ་ཉིད་ཡང་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་པ་དེ་དག་མ་རྫོགས་ན་མི་འཆགས་སོ། །འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ འགྲོན་དུ་འགྲོ་ན་དོན་མཐུན་པ་དེ་དག་སྡོད་དུ་མི་བཏུབ་ན་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་གདོན་པར་བྱ་སྟེ།འདིའི་ལས་ནི་འདུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་མི་འདོད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གདོན་ནོ། །དེ་ཙམ་ཡང་མི་འདོད་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པས་འདོན་ན་ མི་འཆགས་ཏེ་འདོན་པར་བྱ་བ་དང་།དེའི་ཚད་དང་དུས་དང་། འདོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཉེ་བར་མ་བཟུང་བ་ནི་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །གདོན་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཉེ་བར་མ་བཟུང་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས་གཞན་པ་ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་པ་གདོན་པའོ། །དེའི་ཚད་ཁོ་ན་བཞིན་ ཉེ་བར་མ་བཟུང་བ་ནི།གླེང་གཞི་མི་གདོན་ཅིང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་པ་བསྒྲགས་པས་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་དུས་ཁོ་ན་བཞིན་ཉེ་བར་མ་བཟུང་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་ལས་གཞན་པའི་དུས་སུ་འདོན་པའོ། །འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཉེ་བར་མ་བཟུང་བ་ནི་གང་ཟག་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ དང་།མཚན་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མཐུན་པ་དག་ལས་གཞན་པས་འདོན་པའོ།

如果问以何种方式进行布萨，为此说'应当诵读别解脱经'。由于以端正心意、对治违犯等其他方式也能清净戒律，为了遣除这些，所以说'应当诵读五种别解脱经'。
诵读别解脱经是僧团上座的职责。如果他不能诵读，则是第二位的职责。如果他也不能诵读，则是第三位的职责。如果他也不能诵读，则应当轮流诵读。轮到时如果他不能诵读，应当委托他人。如果这样不行，僧团应当委托他。
这些诵读者即使半句也不能错误，应当正确诵读，否则不成立。如果诵读者卡住了，其余人应当继续诵读。如果是分段持诵，应当按照分配的经文段落划分后诵读。
诵读者诵读五种别解脱经，即诵读序言、诵读波罗夷、诵读僧残、诵读不定法、完整诵读。诵读序言时必须完整诵读。诵读完序言后，其余部分可以通过宣布'已听闻'来完成。
在诵读序言之后开始诵读波罗夷时，必须完整诵读波罗夷品。诵读完波罗夷后开始诵读僧残时，也必须完整诵读僧残品。诵读完僧残后开始诵读不定法时，也必须完整诵读不定法品。
波罗夷、僧残和不定法以上的品类，一旦开始诵读某品，就必须完整诵读该品。尼萨耆波逸提以下的品类，一旦开始诵读，就必须完整诵读余下的所有别解脱经文。所谓完整诵读也是如此。如果开始诵读的品类未完整诵读，则不成立。
如果在有危险的情况下要赶路，同伴们不能停留，则可以边走边诵读。这是对'此羯磨应当坐着做'这一规定的特殊开许。如果不愿发出声音，可以简略诵读。如果连这样也不愿意，则应当作法加持。
如果以非法方式诵读则不成立。所谓非法，是指未如实执持应诵读的内容、数量、时间和诵读者。未如实执持应诵读的内容，是指诵读别解脱经以外的杂事等。未如实执持数量，是指不诵读序言且其余部分也不通过宣布'已听闻'来完成。未如实执持时间，是指在布萨时间以外的时间诵读。未如实执持诵读者，是指由具足戒、性别、见解和戒律不相应者以外的人诵读。

།དགེ་སློང་གཅིག་པུ་གནས་ན་དེས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆག་ཆག་གདབ་པར་བྱ། ཕྱག་དར་བྱའོ། །བ་ལང་གི་ལྕི་བ་སར་པའི་བྱུག་པ་བྱ། སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམ་པར་བྱ་སྟན་བཤམ་པར་བྱ། །མར་མེ་ གཟུགས་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཉན་དུ་གཞུག་པ་དག་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱོགས་མཚམས་མཐོན་པོར་འདུག་སྟེ་ཕྱོགས་བཞིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེར་དགེ་སློང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལྟ་བ་མཐུན་པ་དག་འོད་ན་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཤོག་ཤིག་།དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ ལྔ་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་།དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་སྟེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འགྲུབ་ན་དེ་ལྟར་ན་ལེགས། ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ་ན་དགེ་སློང་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་རང་གི་སྟན་ལ་འདུག་སྟེ་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ཚིག་ཏུ་ཡང་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བདག་སྨྲས་བདག་ཡོངས་སུ་དག་པར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ། བདག་ དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེང་གསོ་སྦྱོང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ།།གང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་ཞིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ ལན་གསུམ་དུ་བཟླས།གང་ན་དགེ་སློང་གཉིས་འཁོད་པ་དེར་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་དུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་དེ་མ་གྲུབ་ན་ནི་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཙུན་པའམ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་ གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ།བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བདག་ཉིད་མཆིའོ། །བདག་ཡོངས་སུ་དག་པར་བཙུན་པའམ་ཚེ་དང་ལྡན་པས་གཟུང་དུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དེང་གསོ་སྦྱོང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ། །གང་གི་ཚེ་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བགྱི་ཞིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་གདོན་པར་བགྱིའོ། །དེ བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས།གང་ན་དགེ་སློང་གསུམ་ཡོད་པ་དེར་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་དུས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་དེ། མ་གྲུབ་ན་རྒན་རིམས་བཞིན་གྲལ་དུ་འཁོད་དེ་རིམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔགས་ཀྱང་སྔ་མ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ན་དགེ་སློང་བཞི་འཁོད་པ་དེར་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ གསོལ་བ་བྱས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ཞིང་དེར་ནད་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བླང་བར་མི་བྱའོ།།གང་ན་དགེ་སློང་ལྔའམ་ལྷག་པ་འཁོད་པ་དེར་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བྱས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ཞིང་དེར་ནི་ནད་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་བླང་བར་བྱའོ། །ཁྱེད་ཅག་སུ་ལ་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་དེས་མཐོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ བཤགས་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཡང་བཤགས་པར་བྱ།བསྡམས་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཡང་བསྡམ་པར་བྱ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡོད་ན་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ།

如果只有一位比丘住在寺院，他应当打扫寺院，清洁地面，用新鲜的牛粪涂地，摆设狮子座和坐垫，点燃灯火，让人们来听法。
之后，应当站在高处向四方观望。如果看到有清净且见解相同的比丘前来，就应当这样说：'具寿们，请快快前来！今天是僧团第十五日布萨。'并与他们一同坐下举行布萨。
如果能够成就，如此甚好。如果不能成就，那么这位比丘应当自行加持。即：坐在自己的座位上，应当如此发心并诵说：'今天是僧团第十五日布萨，我某某比丘也是第十五日布萨。我某某比丘已宣说诸障碍法清净，愿诸天神知我清净。我某某比丘为圆满戒蕴，今加持布萨。当得僧团集会时，当与僧团一起广行布萨并诵说波罗提木叉经。'如是重复第二遍、第三遍。
若有两位比丘所在处，应当依次而行。若到时未成，则应蹲坐于前，互相如是说道：'大德或具寿请听！今天是僧团第十五日布萨，我某某比丘也是第十五日布萨。我某某比丘已宣说诸障碍法清净。愿大德或具寿知我清净。我某某比丘为圆满戒蕴，今加持布萨。当得僧团集会时，当与僧团一起广行布萨并诵说波罗提木叉经。'如是重复第二遍、第三遍。
若有三位比丘所在处，应当依次而行。若到时未成，则应按长幼次第就座，依次诵说前述加持咒语。
若有四位比丘所在处，他们应当作白后行布萨，此时不应接受病人的清净。
若有五位或更多比丘所在处，他们应当作白后行布萨，此时应当接受病人的清净。
说'你们中谁有犯戒当忏悔'，即是说若有应忏悔者当忏悔，应防护者当防护，应加持者当加持。

།འདི་ལ་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་འདུ་བའི་མདུན་རོལ་ཁོ་ནར་གསོ་སྦྱོང་སྔ་མ་འདས་པའི་ མཐའ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་ལྟུང་བ་ལས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།ལྟུང་བ་ཤེས་པ་བཤགས་པའམ། བསྡམས་པའམ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་ལས་ཀྱི་གནས་སུ་འདུ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཆོ་ག་དང་སྔགས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། ལྟུང་བྱེད་འབའ་ཞིག་པའམ། སོ་སོར་བཤགས་ པར་བྱ་བའམ།བཤགས་པར་བྱ་བའི་ཉེས་བྱས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཤེས་ན། དེས་མཆིལ་ལྷམ་གཉིས་ཕུད་ནས་དགེ་སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལྟ་བ་དང་མཚན་མཐུན་པ་མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་པ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་ལས་མི་མཐུན་པ་གཅིག་གི་མདུན་དུ་ཙོག་པུར་འདུག་ སྟེ།ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་ལྟུང་བ་དེའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མིང་དང་གང་བྱུང་བའི་རིགས་སྨོས་ཏེ་ཅིག་ཅར་མཐོལ་བ་དང་བཤགས་པ་བྱར་རུང་ངོ་། །དེའི་སྔགས་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ འདི་བྱུང་སྟེ།བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ལྟུང་བ་དེ་དག་པའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ནས་བཟུང་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་མཐོལ་ལོ་མི་འཆབ་བོ། །མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་གྱི་མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་ གསུམ་དུ་བཟླས།ཉན་པས་ལྟུང་བ་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲི་ཞིང་འཆགས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། ཉན་པས་ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་མམ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་འཆགས་པས་སྡོམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དེའི་རྗེས་ལ་ཉན་པས་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ཞིང་འཆགས་ པས་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་དགེ་སློང་ལྟུང་བ་ལ་དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་ཟ་བར་གྱུར་ན་དགེ་སློང་དེས་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་དག་ལ་དྲིས་ཏེ་ལྟུང་བ་ལ་དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་བསལ་ནས། དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱའོ། །བསྡམས་ པར་བྱ་བའི་ཉེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཤེས་ན།རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསྡམས་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་། ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་དང་། སྤང་བའི་ལྟུང་བྱེད་ཀྱི་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཤེས་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེས་མཆིལ་ལྷམ་གཉིས་ཕུད་ནས། དགེ་སློང་ བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ།ལྟ་བ་དང་མཚན་མཐུན་པ། མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་པ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་ལས་མི་མཐུན་པ་གཅིག་གི་མདུན་དུ་ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་ལྟུང་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མིང་དང་། གང་བྱུང་བའི་རིགས་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བྱུང་སྟེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བགྱིའོ། །སང་ནང་པར་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན དུ་སླར་བགྱིའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་དེ་དགེ་སློང་དྲུང་ན་མོ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེས་དགེ་སློང་དྲུང་ན་འདུག་པའི་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་ འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

关于此处如何安立缘起之理，在布萨场所集会之前，从上次布萨以来的半月期间，应当对违犯进行个别审察。对已知的违犯进行忏悔、约束或加持作为对治，然后前往羯磨场所集会。
其仪轨和咒语如是：若知道有单堕罪、别悔罪或应忏悔的恶作罪任何一种，应脱去鞋履，在界内寻找一位具足戒的比丘，其为住于本性、见解相同、性别相同，且无同类过失者。在其面前蹲踞，合掌低头，说明该违犯的部类名称和所犯类别，可以同时发露忏悔。
其咒语应如是说：'大德僧伽祈听！我某某比丘犯如是名称类别之罪。我某某比丘从清净之前，于大德面前发露不覆藏。发露忏悔则我将安住于安乐，若不发露忏悔则不能如是。'如是重复第二次第三次。
聆听者问'见罪否'，忏悔者答'见'。聆听者问'今后能否守护'，忏悔者答'能守护'。如是重复第二次第三次。之后聆听者说'此为方便'，忏悔者答'善哉'。
若比丘对违犯生疑虑及犹豫，该比丘应询问持经、持律、持论母的比丘们，消除对违犯的疑虑和犹豫后，在比丘面前如法对治。
若知道有应约束的过失，应以自心约束。若知道有僧残、粗罪、尼萨耆波逸提罪任何一种，应当加持。如是行持：脱去鞋履，在界内寻找一位具足戒的比丘，其为住于本性、见解相同、性别相同，且无同类过失者。在其面前蹲踞，合掌低头，说明违犯的部类名称和所犯类别，如是说道：
'大德僧伽祈听！我某某比丘犯如是名称类别之罪。我某某比丘今于大德面前加持此罪而行布萨。明日当如法还净。'如是重复第二次第三次。
于十五布萨日时，应在比丘僧团中对该违犯向近事女加持。如是行持：在近事女前蹲踞，合掌低头如是说道。

།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ དྲན་ཏེ།བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དེང་ལྟུང་བ་འདི་ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བགྱིའོ། །སང་ནང་པར་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་བགྱིའོ་ཞེས་ལན་གཅིག་བཟླས་པར་བྱའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་ དང་བཅས་པར་གྱུར་ན།དེང་ལྟུང་བ་དེ་དགེ་སློང་དྲུང་ན་མོ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེས་དགེ་སློང་དྲུང་ན་འདུག་པའི་མདུན་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་ སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ།བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན། བདག་གིས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་ཚེ་དང་ལྡན་པའི་མདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བགྱིའོ།།སང་ནང་པར་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ་དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་བསལ་བ་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་བགྱིའོ་ཞེས་ལན་གཅིག་བཟླས་པར་བྱའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པས་ དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་དྲན་ན་དེས་ལྟུང་བ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེས་འདུག་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ལ། བདག་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་མིང་འདི་དང་རིགས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་དྲན་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །སང་ནང་པར་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་ ཕྱིར་བྱའོ་ཞེས་ལན་གཅིག་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ། དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། དེས་ལྟུང་བ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེས་འདུག་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་འདི་ སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བ་མིང་དང་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན། བདག་ དགེ་སློང་ལས་བྱེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ།།སང་ནང་བར་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ། དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་བསལ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱའོ་ ཞེས་ལན་གཅིག་བརྗོད་པར་བྱའོ།

具寿请谛听！今日是僧团十五日布萨，我某某比丘的布萨也是十五日布萨。我某某比丘在僧团中忆念有如是如是名称与种类的堕罪，我某某比丘今日将此罪在具寿前加持后行布萨。明日当如法忏悔此罪。'如是诵一遍。
若于十五日布萨时，比丘在僧团中对堕罪生疑虑，则应于今日在比丘前加持此罪。其方法如下：应在比丘前蹲踞，合掌低头如是言说：'具寿请谛听！今日是僧团十五日布萨，我某某比丘的布萨也是十五日布萨。我某某比丘在僧团中对如是名称与种类的堕罪生疑虑，我今日将此罪在具寿前加持后行布萨。明日当询问持经、持律、持论母诸比丘，断除疑虑后如法忏悔此罪。'如是诵一遍。
若于十五日布萨时，羯磨比丘在僧团中忆念有堕罪，则应以自心加持此罪。其方法如下：应于坐处以心如是言说：'今日是僧团十五日布萨，我某某羯磨比丘的布萨也是十五日布萨。我某某羯磨比丘在僧团中忆念有如是如是名称与种类的堕罪，我某某羯磨比丘今日以自心加持此罪后行布萨。明日当如法忏悔此罪。'如是诵一遍。
若于十五日布萨时，羯磨比丘在僧团中对堕罪生疑虑，则应以自心加持此罪。其方法如下：应于坐处以心如是言说：'今日是僧团十五日布萨，我某某羯磨比丘的布萨也是十五日布萨。我某某羯磨比丘在僧团中对如是名称与种类的堕罪生疑虑，我某某羯磨比丘今日以自心加持此罪后行布萨。明日当询问持经、持律、持论母诸比丘，断除疑虑后如法忏悔此罪。'如是诵一遍。

།གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་མཐུན་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གི་མདུན་དུ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་གནས་གཞན་དུ་སོང་ལ་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་ལྟུང་བ་དེ་ ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྤྲོ་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ན་དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྟུང་བ་མཐུན་པ་དང་བཅས་ པར་ཤེས་པར་གྱུར་ན།དགེ་སློང་གཅིག་མཚམས་གཞན་གྱི་དགེ་སློང་གི་དྲུང་དུ་འདུག་སྟེ། དེས་དེར་ལྟུང་བ་དྲན་པ་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་ཕྱིར་འོངས་ན། དེའི་མདུན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྟུང་བ་ཤེས་པ་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ། གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཆོ་ག་དེ་མ་གྲུབ་ན་དགེ་སློང་གིས་གསོལ་བ་འབའ་ ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་ཅག་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། གང་གི་མདུན་དུ་ལྟུང་བ་ དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་བགྱི་བ་བདག་ཅག་ལས་དགེ་སློང་གནས་གཞན་དུ་མཆིས་ལ།དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་བགྱིད་པར་སྤྲོ་བ་སུ་ཡང་མ་མཆིས་ན་གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ལ།སླད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་མཛད་དོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་མདུན་དུ་དེ་རྣམས་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་དགེ་ སློང་འགའ་ཞིག་གནས་གཞན་དུ་སོང་ལ།དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ་ལྟུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་བསལ་ནས་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཆོ་ག་དེ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ་ན། དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་སུ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། དགེ་སློང་གཅིག་མཚམས་གཞན་གྱི་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་བཏང་སྟེ། དེས་ ལྟུང་བ་ལ་དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་བསལ་ཏེ་ཕྱིར་འོངས་ནས་དེའི་མདུན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྟུང་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་བསལ་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཆོ་ག་དེ་མ་གྲུབ་ན་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

在第十五布萨日时，如果所有僧众都有相同的堕罪，那么这些比丘也应为了在某人面前如法忏悔所生之罪，派遣某位比丘前往其他住处，在比丘面前如法忏悔罪过，应当这样发心。如果成功则很好。如果不成功，这些比丘应以单白羯磨作加持。
应当这样做：如果在布萨时所有僧众都知道有相同的堕罪，一位比丘应前往其他界内比丘处，在那里忆念罪过并忏悔后返回，在他面前大家都忏悔已知的罪过，然后举行布萨。如果这个仪轨不成功，比丘应以单白羯磨作加持。
应当这样做：坐下后应如是说：'大德僧众请听！今天是僧众第十五布萨日，我们所有僧众都有堕罪。为了在某人面前如法忏悔此罪，我们中派遣比丘前往其他住处，在比丘面前如法忏悔罪过，但无人发心。如果僧众时机已到且同意，请僧众开许，僧众今天加持此罪后举行布萨，之后在比丘面前如法忏悔此罪。'这是白。
在第十五布萨日时，如果所有僧众都对堕罪有疑虑，他们应派遣某位比丘前往其他住处，在经师、律师、论师等比丘面前询问并消除对堕罪的疑虑后如法忏悔，应当这样发心。如果这个仪轨成功则很好。如果不成功，这些比丘应以单白羯磨作加持。
应当这样做：如果在布萨时所有僧众都对堕罪有疑虑，应派遣一位比丘前往其他界内持经、持律、持论的比丘处，他消除对堕罪的怀疑和疑虑后返回，在他面前大家都消除对堕罪的疑虑后举行布萨。如果这个仪轨不成功，一位比丘应以单白羯磨作加持。应当这样做：坐下后应如是说。

།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་ཅག་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟུང་བ་ལ་དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན། གང་གི་མདུན་དུ་བདག་ཅག་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ སླར་བགྱི་བ་བདག་ཅག་ལས་དགེ་སློང་གནས་གཞན་དུ་མཆིས་ལ།དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ། དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་བསལ་བ་ནས་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་བགྱིད་པར་སྤྲོ་བ་སུ་ཡང་མ་མཆིས་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན།དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དེང་ལྟུང་བ་དེ་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཏེ། གསོ་སྦྱོང་མཛད་ལ། སླད་ཀྱིས་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ་དོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་བསལ་ལ་ ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་མཛད་དོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པར་གྱུར་ན། གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་ སློང་གཉུག་མར་གནས་པ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན།དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་གཏམ་འདྲེས་པ་དང་། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྨོས་འདྲིན་དང་། འགྲོགས་པ་ཤེས་གང་ཡིན་པའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་དགེ་སློང་གཞན་དག་དང་ལྟུང་བ་ འཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ།།གླེང་བ་དང་དྲན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། ཅི་སྟེ་མ་གྲུབ་ཅིང་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པར་གྱུར་ན། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། འདུག་ལ་ འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་ཅག་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟུང་བའི་སླད་དུ་རྩོད་པར་གྱུར་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ ཅིག་དང་།དགེ་འདུན་གྱིས་དེང་ལྟུང་བའི་སླད་དུ་རྩོད་པ་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ལ། སླད་ཀྱིས་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ། རྩོད་པ་ཞི་བར་བགྱིས་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་མཛད་ དོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་དེ་ཉིད་ལ། དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་གཅིག་ པུ་མ་གཏོགས་པ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན།དགེ་སློང་དེས་དགེ་སློང་གཏམ་འདྲེས་པ་དང་། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྨོས་འདྲིན་དང་འགྲོགས་བཤེས་གང་ཡིན་པ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། ཇི་ནས་ཀྱང་དགེ་སློང་གཞན་དག་ཀྱང་འཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གླེང་བ་དང་ དྲན་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟ་ན་ལེགས། ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ་ཅིང་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་དེ་ནི་གང་ཡིན་ལྟུང་བ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡང་བར་འགྱུར་ཞེས་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ བྱ་སྟེ།འདུག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།

尊敬的僧众请聆听。今天是僧众第十五日布萨日，如果我们所有僧众对于犯戒有怀疑和疑虑，而我们应当如法忏悔的对象僧人在其他地方，询问持经、持律、持论母的比丘们，消除怀疑和疑虑后，没有人愿意如法忏悔罪过，如果僧众认为时机适当并同意的话，请僧众开许，今天僧众加持此罪过后进行布萨，之后询问持经、持律、持论母的比丘们，消除怀疑和疑虑，如法忏悔罪过。这是白法。
如果在第十五日布萨时，所有僧众因犯戒而有争议，应以单白羯磨加持后进行布萨。方法如下：如果在第十五日布萨时，除了一位常住比丘外，所有僧众都犯戒，那么该比丘应当前往与他熟识、谈话融洽、能互相商议、有交往的比丘处，尽量使其他比丘也能忏悔。应当提醒和劝诫。如果成功则很好。
如果不成功，所有僧众因罪过而有争议，应由一位比丘以单白羯磨加持。方法如下：坐下后应如是说：'尊敬的僧众请聆听。今天是僧众第十五日布萨，我们所有僧众因罪过而有争议，如果僧众认为时机适当并同意的话，请僧众开许，今天僧众加持此争议后进行布萨，之后询问持经、持律、持论母的比丘们，平息争议，如法忏悔罪过。'这是白法。
如果在第十五日布萨时，所有僧众对于犯戒不确定，应以单白羯磨加持后进行布萨。方法如下：如果在第十五日布萨时，除了一位客居比丘外，所有僧众都犯戒，那么该比丘应当前往与他熟识、谈话融洽、能互相商议、有交往的比丘处，尽量使其他比丘也能忏悔。应当提醒和劝诫。如果成功则很好。
如果不成功，所有僧众对于'这是什么罪过'、'如何从罪过中出离'不确定，应由一位比丘以单白羯磨加持。方法如下：坐下后应如是说。

།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དེང་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བཅོ་ལྔ་པ་ལགས་ལ། བདག་ཅག་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟུང་བ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་ གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་།དགེ་འདུན་གྱིས་དེང་ལྟུང་བ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ལགས་པ་དེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་ལ་སླད་ཀྱིས་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དྲིས་ཏེ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ལགས་པ་བསལ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་སླར་ མཛད་དོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ། །ལྟུང་བ་མེད་ན་ཅང་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྡམས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བྱ་བའི་ལྟུང་བ་མེད་ན་དེ་དག་ཕྱིར་བཅོས་པའི་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅང་མི་སྨྲ་ན་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་བདག་གིས་ཁྱེད་ཅག་གསོ་སྦྱོང་གི་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ལུང་འབོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་ པའི་མདོ་གདོན་པ་གདོན་གྱིས་ཁྱེད་ཅག་སུ་ལ་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་དེས་མཐོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ལུང་དབོག་པ་འདིའི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་དེ་ལ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅི་འདི་ལ་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། ལྟུང་བ་མེད་ན་ཅང་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དབོག་པ་འདིའི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅང་མི་སྨྲ་ན་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་དབོག་པ་འདིའི་གླེང གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲག་པ་ནི་འོག་ནས་འདི་ལྟར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སོ་སོར་དྲིས་ནས་དགེ་སློང་གིས་ལན་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་ གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་དཔེ་སྟེ།དཔེར་ན་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་འདུ་བའི་མདུན་རོལ་ཁོ་ནར་གསོ་སྦྱོང་སྔ་མ་འདས་པའི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ལྟུང་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱེད་ཅིང་ལྟུང་བ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ན་དགེ་སློང་གཅིག་གི་མདུན་དུ་སྐབས་དབྱེ་བར་ གསོལ་ཏོ།།ལྟུང་བའི་དབྱེ་བ་ནི་དག་པ་སྦྱིན་པའི་དགེ་སློང་དེས་ལྟུང་བ་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་མཐོང་ངོ་ཞེས་ལན་གདབ་པ་དང་ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་མམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་སྡོམ་མོ་ཞེས་ལན་གདབ་པ་དང་། ལན་གསུམ་དྲིས་ནས་དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་ལན་གསུམ་གདབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གི་འཁོར་འདི་ལྟ་ བུར་ཡང་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་གི་འཁོར་འདི་ལྟ་བུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་འཁོར་འདིར་ཡང་ངོ་། །ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅི་འདི་ལ་ཁྱེད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དྲིའོ།

请诸位比丘僧众谛听。今日是僧众十五日布萨，我等僧众若对戒律有不确定之处，如果僧众认为时机适宜并同意的话，请僧众开许，今日僧众对于不确定的戒律开许加持后行布萨，之后向持经、持律、持论母的比丘们请教，消除不确定之处，如法处理违犯。这是白羯磨。
若无违犯请保持沉默，这句话的意思是说，如果没有需要忏悔、约束或加持的违犯，就不需要作这些对治。
若保持沉默，我将知道具寿们清净，这句话的意思是说，如此则大众清净，我将知道你们是适合布萨的法器。
如是建立因缘的根据，如前所说授予开许，具寿们我等当行布萨，诵读别解脱经，你们中若有违犯者当发露，这样授予开许的因缘建立宣说，如下文所说'于此我将向具寿们询问三遍：于此你们是否清净'。
若无违犯请保持沉默，这授予开许的因缘建立宣说，如下文所说'如是具寿们若清净'。
若保持沉默，我将知道具寿们清净，这授予开许的因缘建立宣说，如下文所说'因保持沉默，故如是持'当知。
其后当解说建立因缘方便支分义，如何各别询问比丘作答，这是建立因缘方便的譬喻。譬如布萨时，比丘在进入布萨处之前，当各别检查从上次布萨以来半月中的违犯，若知见有违犯，当在一比丘前请求开许。
违犯的分别是，授予清净的比丘问'见违犯否'，答'见'，问'今后守持否'，答'守持'，如是问答三次。同样在这样的比丘众中也当如是作三次。这是建立因缘方便的意义。
'在这样的比丘众中'是指在这诵读别解脱经的众中。'当作三次宣说'是指宣说建立因缘的这些话'于此我将向具寿们询问：于此你们是否清净'如是问三遍。

།འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་འདི་ལྟར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གོ་རིམས་དང་ཚིག་མ་འཁྲུལ་བར་ལན་གཅིག་འདོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལན་གཅིག་སྟོན་པ་ཉིད་ན་དྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ དེ་སྐབས་འདིར་གོང་དུ་སྤར་ཏེ་བསྒྲགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྔར་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུང་དབོག་པའི་ཚིག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེས་སྐབས་འདིར་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་འོག་ཏུ་མ་དག་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དགེ་སློང་ གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བའི་དབང་གིས་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི།གང་ཡང་རུང་བ་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །དགེ་སློང་གི་འཁོར་འདི་ལྟ་བུར་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པར་བྱས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་ནང་དུ་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པར་བྱ་བའི་ཚིག་འོག་ནས་ འབྱུང་བ་ལན་གཅིག་བཏོན་པ་ན་སྟེ་དེ་ལན་གཅིག་བཏོན་པ་ན་དྲིའོ།།ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་དྲིའོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཉིད་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་གྱི། གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པའི་ཚིག་དེ་ལན་གསུམ་བཟླས་པར་མི་བྱའོ། །ལྟུང་བ་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་ མ་བཅོས་པའོ།།དྲན་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདུ་ཤེས་གཙོ་ཆེར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་མི་དྲན་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་ཀྱི་དྲན་བཞིན་དུ་མི་མཐོལ་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་གཉིས་ནི་འདུ་ཤེས་དང་འདྲ་བས་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་བྱིན་གྱིས་མི་རློབ་ན་ཡང་ལྟུང་བ་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཤེས་བཞིན་ དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།ཕམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར་བ་དང་། ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་བ་དང་། ལྟུང་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་བརྫུན་ནི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ་མིའི་ཆོས་བླ་ མ་སྨྲ་བའོ།།དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར་བའི་བརྫུན་ནི་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ། གཞི་མེད་པ་དང་བག་ཙམ་གྱིས་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་བའི་བརྫུན་ནི་དགེ་འདུན་བྱེད་པའི་ཚེ་དགེ་འདུན་འདུས་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཆོས་མ་ ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྦོམ་པོའོ། །ལྟུང་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་བརྫུན་ནི་སྔ་མ་གསུམ་དང་། ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་བརྫུན་དང་། བཞི་ལས་གཞན་པའི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་དོན་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའོ། ། བརྫུན་སྨྲ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་བརྫུན་ནི་སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། །གསོ་སྦྱོང་ལ་ཅི་འདི་ལ་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དྲིས་པ་ལས་མ་དག པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདའ་བར་བྱེད་ན་ཉེས་བྱས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཀྱང་ཉེས་བྱས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཡིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཁ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

在此，具寿们若清净，则如是以默然而作是持，如是所说，应当依照别解脱经文中所说的那样，按照次第不错乱文句地诵读一遍。在诵读一遍时所说的'问'以及'二次三次地问'这些词，即是表示要宣说三遍。
此处既不是将这些文句提前宣说，也不是用之前所说的安立因缘的请求开许文句在此处宣说三遍。
其后当解说不清净过患支分的意义：'复有比丘'是指非因事而制，而是泛指任何人。'在如是比丘众中宣说至三遍时'是指在诵读别解脱经时，宣说安立因缘的文句一遍之后，即在诵读一遍时问，二次三次地问，这样宣说三遍，而不是将安立因缘的宣说文句重复三遍。
'有罪'是指先前未如法忏悔。'念知而不随顺'是指此处以认知为主要作者，若不记得则无罪，但若记得而不发露则成罪过。疑虑与认知相似，若怀疑而不发露也将构成此罪过。
'明知而妄语'中，妄语有五种：波罗夷罪、僧残罪、粗罪、堕罪和恶作罪。其中，波罗夷罪的妄语是改变认知而说上人法。僧残罪的妄语是改变认知，以无根据或微细因缘诽谤他人。粗罪的妄语是在僧团作法时，对集会的僧团明知而说非法为法、法为非法，这是妄语波罗夷罪处的粗罪。堕罪的妄语是除前三种和恶作罪的妄语之外，对了知义理的对境改变认知而说。因为妄语是依认知而安立，而不是依事物的有无而安立。
恶作罪的妄语即此处所说：在布萨时被问'于此你是否清净'达三次，明知不清净却保持沉默而过，即成恶作罪。这也是完整的恶作罪，而非仅是意念的，因为其中有面部变化等表示。

།དེ་ལྟར་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་མ་དག་པ་ ཡིན་ལ།མ་དག་པའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཉམས་ པ་དང་།མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་པ་དང་། སྡིག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དང་། ས་གཞན་ན་གནས་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་ན་སང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་པས་དགེ་སློང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་སྨྲས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་གཉི་ག་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་པས་ལྷག་པར་ཡང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།སྐབས་འདིར་ནི་ཆོ་ག་ལས་འདས་ན་ལས་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལས་ནི་གསོལ་བ་དང་བརྗོད་པ་དང་སོ་སོར་ ཐར་པ་འདོན་པ་དང་།དགག་དབྱེའི་ལས་ཏེ་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའོ། །ཆོ་ག་ནི་དགེ་འདུན་ཚང་བ་དང་། ལས་བརྗོད་པ་དང་། ལས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མི་བྱ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་དག་གིས་མི་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་ཀྱིས་མི་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདིར་སོ་ སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་ཡིན་ལ་དེ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་དག་གིས་ལས་མི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དྲན་བཞིན་དུ་མི་མཐོལ་ན་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་རང་བཞིན་ ལས་ཉམས་པ་ཡིན་པས་དེ་མ་བཤགས་སམ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པ་དག་གིས་གསོ་སྦྱོང་གི་ལས་བྱས་ན་ལས་དེ་མི་འཆགས་པའི་ཉེས་དམིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ།།དེའི་འོག་ཏུ་འདུག་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དགེ་སློང་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཉེས་བྱས་ཙམ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་པས་སོ།།ལྟུང་བ་ཡོད་ལ་དྲན་ཞིང་མཐོང་བ་མཐོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤགས་པ་དང་། བསྡམ་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གང་བྱ་བར་འོས་པ་དེ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཐོལ་བ་དེ་ནི་དག་ པ་ཡིན་ལ།དག་པའི་ཕན་ཡོན་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཐོལ་ན་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོལ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་འཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ ཕན་ཡོན་བཅུ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རིམ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གོ།།མངོན་པར་མཐོ་བ་ནི་མཐོ་རིས་སོ། །ངེས་པར་ལེགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྐབས་འདིར་འཕྲལ་དུ་ཆོ་ག་ལས་མ་འདས་པས་ལས་ འཆགས་པའི་ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ།།མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་འོག་ཏུ་འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ གདོན་པའི་གླེང་གཞི་བཏོན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གླེང་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་གདོན་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །བཏོན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་པ་པོ་རྣམས་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ།

如此明知而说妄语是不清净的。不清净有何过患？因此，具寿们，世尊说明知而说妄语是障碍法。说妄语本性即具有过失，所以未受具足戒者、破戒者、造五无间罪者、持邪见者、处于他地者、处于差别者等若说妄语，则成为现前增上和决定善的障碍。比丘安住于本性而说妄语，则具有本性过失和具过失二者的过度行为，更是增上和决定善的障碍。
在此处说若超越仪轨则羯磨不成就。羯磨即白羯磨、说戒、自恣等一百零一种羯磨所摄。仪轨即僧众具足、宣说羯磨、羯磨作者本身不以非法行事、不以不相应者行事、不以众人行事，此处诵说别解脱经是布萨羯磨，不应以非法行事，即不应由具有错乱者等行羯磨等。
此处有犯堕罪即是具有错乱，明知而不发露则明知说妄语也是从本性退失，若未忏悔或未开许，行布萨羯磨则羯磨不成就，还有其他过患。
其后当说安住的利益支分义，故说'是故比丘欲清净所生罪过'，即欲清净乃至明知说妄语的恶作罪。'有罪而忆见应发露'，即应做忏悔、防护、开许等适宜之事。如是发露即是清净。清净有何利益？因此说'发露则安住触乐'。发露则获得十种持戒功德，安住于增上和决定善乐触。十种持戒功德即无悔次第为先的最胜欢喜等前述诸法。增上即善趣，决定善即涅槃。
此处暂时未超越仪轨则羯磨成就还有其他利益。'若不发露忏悔则不得'，即是以相反方式说明前述随行。此后当说诵经结尾支分义，'具寿们，我已说诵别解脱经的缘起'中，缘起即诵经生起之因。'已说'是为结尾所立誓言义，为令听众欢喜而说。

།དེའི་འོག་ཏུ་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་བསྒྲགས་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེང་གཞི་བཏོན་པ་དེ་ལའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དྲི་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་ལའོ། །ཁྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གོ། །ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་ངམ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་སྤྱི་ལ་སྙེགས་སོ། །དྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དྲི་བ་དང་པོའོ།།ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དྲིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གསུམ་ཁོ་ནར་དྲི་བར་བྱ་དགོས་པས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉུང་ན་ཡང་ལ་ལས་མི་ཐོས་ལ། མང་ན་ཡང་དུས་ཡོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་ནི་རན་པར་དགོངས་ཏེ་ བཤགས་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་མ་བཅབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅང་མི་སྨྲ་བས་བརྡ་བྱས་པས་གླེང་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྒྲགས་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོངས་སུ་དག་ན་འདི་ལྟར་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།བཤགས་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྟུང་བ་མ་བཅབས་པ་ཤ་སྟག་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གླེང་གཞི་གདོན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མདོ་གདོན་པའི་བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ལས་གསོལ་བ་དང་གླེང་གཞི་གདོན་པ་ནི་གཞུང་གཞན་ལས་མི་འབྱུང་ བས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ།།ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གདོན་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གདོན་པ་དང་། རིལ་གྱིས་གདོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། སྡོམ་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་དང་རྐུ་བ་དང་། །མི་ལ་གསད་པར་མི་བྱ་བ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་དང་བཅས་པ་ཡི། ། ཆོས་བཞིན་འདིར་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་ཁྱེད་རྣམས་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ་དང་དགའ་བ་དང་མི་རྩོད་པར་སེམས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་དང་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར རོ།།དེ་དག་གི་ཡན་ལག་དོན་བཤད་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གཞུང་ཉིད་དང་། འདུལ་བའི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ལས་འབྱུང་བས་འདིར་ཚིག་གི་བརྗེད་བྱང་མ་བྲིས་ཏེ། གཞུང་དེ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གླེང་གཞི་དང་། བསླབ་པ་བཅས་པ་དང་། ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་ཡུལ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེས་པའི་གཞིའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསླབ་པ་བཅས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ དང་འགལ་བ་དང་འདུལ་བ་དང་འགལ་བ་བཟློག་པའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་།བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དགག་པའི་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའོ། །ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་གཞི་དང་། སྦྱོར་བ་དང་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ དུ་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གཞུང་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་མདོར་བསྡུས་ཏེ། གདོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་བདུན་གྱིས་འདུལ་བ་མདོར་ བསྡུས་པ་བསྟན་པའོ།

接下来要解说宣说因缘的支分之义。其中'彼'是指已宣说的因缘。'何'是全面询问。'此'是指布萨。'汝等'是指你们。'清净否'是指是否有犯戒。'问'是指总体询问。'问之'是指第一次询问。
'二次三次问之'是指必须要问三次,所以说'二次三次'。因为太少有人听不到,太多又有超时等过失,所以认为三次是适中的。意思是通过忏悔和加持两者而未覆藏罪过。
以默然表示同意,为了显示宣说因缘安立的结尾而说'于此具寿等清净者,以此默然而如是持'。意思是通过忏悔和加持两者,集会者都是未覆藏罪过的。
因缘宣说已经解说完毕。在经宣说的六种摄义中,请白和因缘宣说在其他论典中未出现,所以在此广说。
宣说波罗夷、僧残、不定及全部宣说等的特征是:'总摄:不净行与偷盗,不应杀人,及妄语,此中如法而宣说'等,乃至'于其他处所说法随顺之法,汝等当以调伏相应、欢喜、无诤、护心、不放逸而修习'依次配合。
这些支分义的解说在《别解脱分别》论典和《律经》中广说。羯磨的特征在一百零一羯磨中出现,此处未写文字备忘录,应当如那些论典中所说般了知。
这些特征显示因缘、制戒和安立罪过。其中因缘有处所、补特伽罗、烦恼和过失基础的差别而分四种。制戒是由于遮止违背世间和违背律仪的缘故,而制定遮止性质的过失和制定的过失五类罪过。
安立罪过是通过意乐和加行门而应当了知一切正行、加行和加行的加行中的相应内容。广论的特征已经解说完毕。
接下来要解说略说的特征。'摄义特征'是指略说别解脱经,通过宣说而显示七种如来种姓略说的调伏。

།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ནི་ཉེས་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ལ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་ ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བཏོན་པར་གྱུར་ཏེ།བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ཡི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་ སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པར་བྱེད་པ་དེ། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་དང་དུ་ལེན་པའམ། གཞན་ལ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དག་བཟོད་པའི་ཤེས་རབ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའང་། དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་སྟེ།ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་བའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་ལ།ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་ སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གཉིས་ཀྱིས་འཚེ་བའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། གཞན་ལ་འཚེ་ བ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་ཡིན་ལ།དེའི་འབྲས་བུ་བཟོད་པས་ཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མཆོག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བཟོད་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཙུག་ ཏོར་ཅན་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཏེ།གཞན་གྱི་ཉེས་པ་སྒྲོགས་པ་མང་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བཏོན་པར་གྱུར་ཏེ། མིག་ལྡན་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིས། ། ཉམ་ང་བ་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །སྐུར་པ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པའང་བསྡམ་པར་བྱ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ། །རབ་མཐའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་སྦྱོར། །འདི་ནི་སངས རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བའོ།

其中，世尊如来毗婆尸的弟子们虽有过失较小，但仅有对法的贪爱以及对非正法的外道们有害心的欢喜，为了断除他们的这些过失，世尊如是略说此别解脱经，每半月诵出：
'忍辱为最胜苦行，忍辱涅槃佛说最，出家害他及恼他，非为沙门'。
其中，所谓'忍辱'即是忍耐，是容忍他人过失或对他人无嗔恨。此即是最胜苦行，因为能调伏内心嗔恨并生起慈悲。
关于'忍辱涅槃'，'忍辱'是指能忍，即对苦谛境相无常、苦、空、无我的忍智，是苦法忍。以此为先导，由此所显示的涅槃，即无漏道所得的涅槃。
'佛说最'是指佛世尊赞叹此忍辱涅槃是一切事物中最殊胜的，因为世间道所得的涅槃非究竟，而无漏道所得的涅槃是究竟的，因为是寂静的本性。
为何忍辱是最胜苦行？为此说：'出家害他及恼他，非为沙门'。'害他'是指意的损害，'恼他'是指身语二业的损恼。'沙门'是指寂静的本性。此说明：由于害他、恼他的出家比丘非圆满，因此忍辱是最胜苦行，其果忍辱所得的涅槃也是最胜，故出家人应当修习忍辱。
世尊如来顶髻如来的弟子们过失也较小，仅有多宣说他人过失，为了断除他们的这些过失，世尊如是略说此别解脱经，每半月诵出：
'如有眼众生，远离诸怖畏，智者于此世，永断诸罪业。不诽谤不害，守护别解脱，饮食知节量，住于边际处，专修增上心，是为诸佛教。'

།དེ་ལ་མིག་ལྡན་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིས། །ཉམ་ང་བ་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མིག་དང་ལྡན་པ་ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་འགྲོ་ཤེས་པས་ངམ་གྲོག་དང་། ཚེར་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ བའི་གནས་མི་མཉམ་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།མཁས་པ་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཁས་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྟོག་པ་སེལ་ནུས་པ་ཡང་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྡིག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྐུར་པ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐུར་པ་མི་གདབ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སྐུར་པ་མི་གདབ་པའོ། །གནོད་པར་མི་བྱ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རྡེག་པ་དང་།ཚིག་རྩུབ་མོ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་མི་བྱའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའང་བསྡམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོར་པ་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང་། ངག་རྩུབ་པོ་དག་སྤངས་པའི་སྡོམ་པ་རིགས་བདུན་པོ་དག་གོ། །དེ་བསྡམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་རུང་བ་དེ་ལ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ལུས་ལྕི་བ་དང་། རྨ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཚོད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རབ་མཐའི་གནས་སུ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་གྱུར་པའི་གནས་དབེན་པར་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདིས ནི་ལུས་དང་ཡུལ་ལེགས་པར་མཐུན་པ་དག་གི་ལམ་སྒོམ་པའི་ཚོགས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ལྷག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་དག་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་ སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ།།དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆུང་བར་ གྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱིམ་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པར་གྱུར་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བཏོན་པར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་ལས། །ཁ་དོག་དྲི་ལ་མི་གནོད་ པར།།ཁུ་བ་གཞིབས་ནས་འཕུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པ་གྲོང་དུ་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བའོ།

对于'具有眼睛的众生，对危险之事如是'这句话，就像有眼睛的人非盲者能够行走的人，因为知道如何行走，所以能够远离悬崖、荆棘、毒蛇等危险之处，这些都是痛苦的根源和不平坦的地方。
同样地，'智者在这生存的世间中，应当完全远离诸恶业'，智者即具有智慧、能够消除疑惑的人，在这生存的世间中，应当完全远离一切恶业。
如何远离这些恶业呢？为此说道：'不诽谤、不伤害'等。'不诽谤'是指不应以真实或不真实的任何方式诽谤他人。'不伤害'是指不应以打骂或粗语等方式伤害他人。
'应当守护别解脱戒'中，'别解脱'是指远离杀生、偷盗、不净行、妄语、绮语、恶口等七种戒律。'守护'是指全面护持，应当知道这是以止恶和行善两种特征来说明增上戒学。
'应当了知饮食之量'是指比丘们对于适宜的饮食应当了知其量，即了知多少量不会使身体沉重和损伤。
'应当住于边际处'是指应当住在最为偏僻的处所，由此应当知道这是说明身体和环境相应的修道资粮。
'应当精进于增上心'中，'增上心'是指净化心意，即从贪欲障碍和愚痴障碍中清净心意。这包括有漏和无漏的禅定。'精进'是指真实修习，由此应当知道这是说明增上心学和增上慧学。
'这是佛陀的教法'是指如来简要宣说的这些具有资粮的道路，这就是佛陀的教法的意思。
世尊如来一切怙主的弟子们也有小过失，因为仅仅与在家人交往就会有过失，为了断除这些过失，世尊每半月诵出这部简要的别解脱经，如同'蜜蜂从花中，不损色与香，采得蜜飞去，牟尼入村行'。

།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་བུང་བ་མེ་ཏོག་ལས་ཁ་དོག་དང་དྲི་ལ་མི་གནོད་པར་ཁུ་བ་གཞིབས་ཏེ་འཕུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐུབ་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་རྒྱུ་བས་ཀྱང་གྲོང་ནས་ཁ་དོག་དང་དྲི་ལྟ་བུའི་ སེམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མི་གནོད་པར་ཁུ་བ་ལྟ་བུའི་ཁ་ཟས་བླངས་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བ་འཇིག་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཉེས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སྟོན་པར་གྱུར་ཏེ།བདག་གིས་རིགས་དང་མི་རིགས་དང་། །བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི། །མི་མཐུན་པ་དག་གཞན་དག་གིས། །བྱས་དང་མ་བྱས་རྣམས་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ། བདག་ གིས་རིགས་དང་མི་རིགས་ལ།།བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱི། མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མི་རིགས་སོ། །གཞན་དག་གིས། བྱས་དང་མ་བྱས་རྣམས་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་དག་གིས་རྫོགས་པ་དང་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གཞན་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ལ་རྟོག་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རྟོག་པ་སྤངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་བརྟག་ཅིང་བདག་ཉིད་ སེམས་པ་འདོད་པར་བྱས་ན།ཕྱིས་གཞན་ལ་བརྟག་པའི་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཏེ། སྲེད་པ་དང་བཅས་པས་བསམ་གཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡོད་པས། དེ་དག་གི་ཉེས་ པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བཏོན་པར་གྱུར་ཏེ།ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བག་བྱ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོབ་པ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བའོ།།དེ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་གོ། །དེ་ལ་བག་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་ཞིང་བག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤང་བ་བསྟན་ནས་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ཐུབ་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ། །ཅེས་བྱ་ བ་གསུངས་ཏེ།ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཐུབ་པ་དེའི་ཐུབ་གཞི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་སྟེ། གང་དག་གིས་ཐུབ་པ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསླབ་ཅིང་ནན་ཏན་ གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་བསླབ་པ་ནི་ཅིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེར་ཞི་རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི། །སྐྱོབ་པ་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉེ་བར་ཞི་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།ལུས་དང་ངག་གཉིས་ཀྱིས་བསྡམས་པའོ། །རྟག་ཏུ་དྲན་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །མྱ་ངན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་བསྟན་ཏེ། མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

就像蜜蜂从花朵中采蜜时不损害花的颜色和香气，只是采取花蜜飞走一样，智者出家人为了托钵而进入村落时，也应当不损害如同颜色和香气般的心意与戒律，只取如蜜般的饮食而离去。
世尊如来迦叶的弟子们虽然过失轻微，但仍有观察他人因缘和功德的习气，为了断除他们的过失，世尊为他们简要宣说了这部别解脱经，每半月诵一次：
'我应当观察自己的对与错，而不是观察他人的不如法，也不是观察他人所作与未作。'
其中，'我应当观察自己的对与错'是说我应当分别观察自己的对错。'他人的不如法'是指他人的过错。'他人所作与未作'是说不应观察他人所完成与未完成的事。
这样教导的含义是：观察他人的功德与过失会生起贪著和嗔恨，因此应当舍弃观察他人，而观察自己、思维自己。这样做了之后，才会有观察他人的机会。
世尊如来金寂的弟子们也是过失轻微，但由于有贪著而修习禅定，为了断除他们的这些过失，世尊为他们简要宣说了这部别解脱经，每半月诵一次：
'应当谨慎对待增上心，学习牟尼的调伏基础，寂静并常具正念者，是无忧愁的救护者。'
其中，'增上心'是指四种禅定。'谨慎对待'是说应当断除贪著、我慢和执著见解。宣说了应断除的之后，为了说明应当学习的，所以说'学习牟尼的调伏基础'。
'牟尼'是指具有智慧者，因为反复修行而成为牟尼，即佛世尊。牟尼的调伏基础是指四圣谛，因为这些能生起牟尼。'学习'是说应当殷重学习、精进修持的意思。
如果问应当如何学习，为了说明果位而说'寂静并常具正念者，是无忧愁的救护者'。应当知道通过寂静和常具正念而显示为救护者。
'寂静'是指等持，即身语的调伏。'常具正念'是指经常保持念住。'救护者'是指守护自心。'无忧愁'表示已断尽轮回，应当知道这是涅槃。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་མ་གུས་པ་དང་། དགྲ་མང་བར་ལྟ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་མཐར་ཐུག་ པའི་ཆོས་བསྟན་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བཏོན་པར་གྱུར་ཏེ།སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ལེགས་བསྡམས་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང་། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་མིང་སྟེ།དེས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་རབ་ཏུ་[(]འཕལ་[,]འཕེལ་[)]བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་བསྡམས་པས་ནི་དགྲ་སོགས་མི་འགྱུར་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དགྲའི་རྒྱུ་གསོད་པ་དང་རྐུ་བ་དང་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དགེ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་པས་སོ། །དེས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡིག་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་ བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱིན་པ་ནི་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་གདུང་བར་མི་བྱ་ཞིང་དགྲ་མང་བ་ནི་སྡོམ་བརྩོན་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་དེ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ བསྟན་པ་ལ་ཆུ་བུར་མ་བྱུང་བའི་ཚེ་ན་དེའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བཏོན་པར་གྱུར་ཏེ།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། །རང་གི་སེམས་ནི་ ཡོངས་སུ་གདུལ།།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཀུན་དུ་བསྡམས་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ངག་རྣམས་ སྲུང་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་བསྡམས་ཏེ།།ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་མི་བྱེད་ཅིང་། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རབ་བསྡམས་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ།།དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་པའི་ སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ།།ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐག་མི་རིང་བ་བསྟན་ཏོ།

世尊如来迦叶的弟子们也有轻微过失，即是对布施不恭敬和视敌人众多而已，为了断除他们的过失，世尊宣说了究竟法，如是简略别解脱经，每半月诵出：
'布施增长诸福德，善护不成诸怨敌，具德能断诸罪业，烦恼尽故得涅槃。'
其中'布施'是施予的名称，由此增长受用果报的福德业。由善护持戒律则不成怨敌等，因为戒律不生杀生、偷盗、贪恋女色等敌对因缘。'具德'是指获得四禅定。由此能断除欲界所行的嗔恨等恶业，这些恶业能带来不悦意的果报。由圣道灭尽一切烦恼，则能获得有余依涅槃和无余依涅槃。
因此，布施是轮回果报，不应执著；敌众多与持戒不相应，不应为之，此为结语。
在世尊如来释迦牟尼的教法尚未出现水泡之时，其弟子们也有轻微过失，世尊对他们如是简略别解脱经，以三偈颂出：
'诸恶莫作，诸善奉行，自净其意，是诸佛教。'
'身律仪善妙，语律仪亦善，意律仪善妙，一切律仪善。'
'普遍守护比丘者，解脱一切诸苦恼，护语意善调伏已，身不造作诸不善，若能善护三业道，当得仙人所说道。'
其中'诸恶莫作'是说明增上戒学。'诸善奉行'是说明增上慧学，因为断除一切烦恼是究竟善法。'自净其意'是说明增上心学。
'身律仪善妙'等四种律仪说明戒律圆满。'解脱一切诸苦恼'说明持戒的士用果不远。

། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ངག་རྣམས་སྲུང་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་བསྡམས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ངན་སོང་གི་སྒོ་སྦྱོང་ཞིང་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་སྡུག བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐག་རིང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་གཙུག་ཏོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ། །འཁོར་བ་འཇིག་དང་གསེར་ཐུབ་འོད་སྲུངས་དང་། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཽ་ཏམ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་མཆོག་།སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་བདུན་པོ་དག་།གྲགས་ལྡན་ན་རྣམས་ཀྱི་སོ སོར་ཐར།།འདི་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཏོན། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་གུས། །སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་གུས། །འདི་ལ་གུས་དང་བཅས་གྱུར་པས། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་སྨྲས་སོ། ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་གཙུག་ཏོར་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ། །འཁོར་བ་འཇིག་དང་གསེར་ཐུབ་འོད་སྲུངས་དང་། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་མཚན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཽ་ཏ་མ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་དག་ནི བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གདུང་དང་ཡོན་ཏན་གཽ་ཏ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་སྟེ་དྲང་སྲོང་གཽ་ཏ་མའི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྙིགས་མ་ལྔ་ཤས་ཆེ་བའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞབས་ལ་བཏུད་དེ་ཕྱག་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། གཉི་གའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུལ་བ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདུལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་མགོན་པོ་སྟེ། ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངའ་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རམ། འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དུས་མི་གཡོ་བར་སྐྱོབ་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕན་པ་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་པས་དཔའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།གྲགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་སྙན་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱས་པར་བཏོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དང་པོར་བྱ་བ་དང་། གསོལ་བ་བྱས་ནས་གདོན་པ་ལྔ་པོ་དག་བཏོན་པའོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ དང་གང་།།སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་གུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་གཙོ་བོར་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བ་ལ་གུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果问及是否如此依靠戒律能从一切痛苦中获得解脱，为此说'守护语言并善加调伏意'等。因为具足戒律能关闭恶趣之门并获得圣道，从而解脱一切痛苦，所以这是持戒之士所获得的远果。
如是以略说和广说宣说了七佛别解脱经之后，现在为了以总结的方式说明应当精进，说道：'毗婆尸佛、尸弃佛、毗舍浮佛、拘留孙佛、拘那含牟尼佛、迦叶佛，以及释迦牟尼佛。乃天中之天，无上调御师，世间怙主最胜救护者。此七位勇猛佛陀，具德者之别解脱，已广为宣说。诸佛亦恭敬此，诸佛声闻亦恭敬，以具恭敬心，当证得无为。'这是结集者所说的三个偈颂。
其中，'毗婆尸佛、尸弃佛、毗舍浮佛、拘留孙佛、拘那含牟尼佛、迦叶佛，以及释迦牟尼佛'是七佛的名号，依次排列。'瞿昙天中天，无上调御师'是指世尊释迦牟尼佛的种姓和功德。瞿昙是种姓，因为属于仙人瞿昙的传承。
'天中天'从法性的角度来说，是因为在五浊炽盛时期圆满利益众生；从世间名声的角度来说，是因为诸天也顶礼膜拜其足。'无上调御师'是指以柔和、严厉及二者兼具三种调伏方式，如实调伏殊胜士夫。
'世间怙主'是三界怙主，因为作无量利益而普遍救护。'救护者'是因为以自在力获得一切法的自在，或因为不动摇地救护应调伏的众生。'最胜'是指至尊，因为具有无上智慧，或因为完全了知随顺的利益。
'勇猛佛陀'的意思是以智慧等超越一切众生的勇猛佛陀的异名。'具德'是指具有名声，意为具有超越三界的名声集。'广为宣说'是指最初所作及作白羯磨后宣说五次。
'诸佛亦恭敬此，诸佛声闻亦恭敬'是说诸佛世尊以律法为主，诸佛声闻也恭敬律法。

།འདི་ལ་གུས་དང་བཅས་གྱུར་པས། །འདུས་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པར་གྱིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ། །སངས རྒྱས་བསྟན་ལ་འཇུག་པར་བྱ།།འདམ་བུའི་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། །འཆི་བདག་སྡེ་ནི་གཞོམ་པར་བྱ། །གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པས། །ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་གྱུར་པ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།བརྩམ་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩམ་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །འབྱུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་དབེན་པར་སོང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་ལའོ། །འཇུག་པར་ བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།འདམ་བུ་ཁྱིམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བདག་སྡེ་ཆེན་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། འདམ་བུའི་ཁྱིམ་གླང་པོ་ཆེས་འཇོམས་པ་བཞིན་དུའོ། །འཆི་བདག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་ བའོ།།སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་རོ། །གཞོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པས། །ཆོས་འདུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་གྱུར་པ། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་རབ་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐ་མ་བྱེད་ པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་བག་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བག་མེད་པ་སྤངས་པའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་ གྱུར་བའོ།།འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་སྟེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདི་དོན་མེད་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་དང་། །ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་བསད་དང་བཅིང་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་དག་ཡོད། །གལ་ཏེ་ འཇིགས་མང་སྐྱེ་བ་མེད་ན་དོན་མེད་དེ་མི་འབྱུང་།།ཤིང་སྐྱེས་མེད་ན་ནགས་མེ་རླུང་གིས་བསྒྱེལ་བར་མི་འགྱུར་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་དུ་སྤངས་ནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ད་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས། ཕན་ཚུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། །བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བཏོན་པས། ། དགེ་འདུན་གྱིས་ནི་གསོ་སྦྱོང་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟུང་བ་ལས་བསླང་བའོ། །བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ཉིད དོ།།དེ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འཁོར་འདི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་རིམ་གྱིས་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་འཕེལ་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

对此恭敬而行，当证得无为。这是说，对此别解脱以恭敬心，当证得无为涅槃之意。
若问如何以恭敬心证得无为？为此说道：
当精进修持，当求得出离，当入佛教法，如象踏芦舍，当摧毁死魔军。若人以正念，行持此律法，永断轮回生，终将灭诸苦。
其中'当精进'即是要精进。'当出离'即是为出离轮回而前往寂静处等清净地之意。'佛教法'即是四谛教法。'当入'即是如头发衣服着火般精进。'如象踏芦舍'是形容摧毁死魔大军的比喻，如大象摧毁芦苇房舍一般。'死'即是死亡。'军'即是贪爱等眷属。'当摧毁'即是要摧毁之意。
为显示功德故说：'若人以正念，行持此律法，永断轮回生，终将灭诸苦。'其中'正念'即是断除放逸。'法'即是八正道。'律'即是如实修行之相。'行持'即是随行。'轮回'因生是轮回之主要，故说生之轮回，因为轮回苦的根本是生。
如是说：'此生无义故，有生则有老死，病苦杀缚等诸敌。若无多怖畏之生，则无义苦不生起，如无树生则林火不为风所摧。'
或者'生之轮回'是指转生之意。'永断'即是彻底断除。'苦'即是生等。'终将灭'即是断绝。
现在别解脱经诵读结束时总结说：'为互护戒律，为教法增长，诵此别解脱，僧众作布萨。'其中'互护戒律'即是互相教诫开示，互相提醒过失。'为教法增长'即是互护戒律。如是则能使世尊如来之眷属增长，随之令教法增长久住。

།སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བཏོན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དྲང་པོར་བསྒྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་གླེང་གཞི་གདོན་པ་དང་།ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གདོན་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གདོན་པ་དང་། རིལ་གྱིས་གདོན་པ་དག་གིས་གསོ་སྦྱོང་བྱ་དགོས་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་ འདི་བཏོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དགེ་འདུན་གྱིས་ནི་གསོ་སྦྱོང་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལས་འདིར་ནི་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྦྱར་རོ། །མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་བཅུ་བཞི་པ་དང་། བཅོ་ལྔ་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་། གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་ སྦྱོང་དང་།བསྡུམ་པའི་གསོ་སྦྱོང་དག་ལས་འདིར་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། གཙོ་ཆེར་ནི་བཅུ་བཞི་པའམ་བཅོ་ལྔ་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་ནི་མདོ་བཏོན་དང་། །གང་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱས་གྱུར་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བསྲུང་བྱ་ སྟེ།།གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནི་མདོ་བཏོན་དང་། གང་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕན་ཚུན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། །བསྟན་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་གོང་དུ་སྨོས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནི་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། བསྡུ་བ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དེ་དག་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་མཇུག་དག་གི་སྒོ་ནས བག་ཡོད་པར་བསྲུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཡོད་པར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསིལ་རུང་གངས་ཁྲོད་ན་གནས་པའི་གཡག་རྔ་ལ་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བ་རྔ་མའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་གཟར་ཏེ། འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ ཁྲིམས་འདི་ཡང་བག་ཡོད་པས་བསྲུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ད་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་མཐར་ཕྱིན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། སོ་སོར་ཐར་པ་སྟོན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་གྲུབ་པ་གང་ཡོད་པ། །དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ པ།།ཐུབ་དབང་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐུབ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའི་དབང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་སྟོན་པའི་བསོད་ནམས་གྲུབ་པ་གང་ཡོད་པ་དེས། འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

'由诵此别解脱'这句话是说，虽然也可以用端正心意、遮止违犯等其他方式来行布萨，但在此处是说要以诵五种别解脱经——诵序分、诵波罗夷、诵僧残、诵不定及全部诵读等方式来行布萨，所以说'由诵此别解脱'。
'僧众已行布萨'这句话是说，在止住布萨和和合布萨中，此处是指和合布萨。在五种和合布萨中——十四日布萨、十五日布萨、吉祥布萨、遭难布萨和和解布萨中，此处视情况而定，但主要是指十四日或十五日布萨。
之后为了通过总结来显示应当精进，所以说：'为何诵经典，为何行布萨，彼戒当守护，如牦牛爱尾。'其中'为何诵经典，为何行布萨'是指前文所说的'为互护净戒，为令教兴盛'之故。
'彼戒当守护'是说，应当通过分别、摄集、圆满、异名、清净、功德这六种摄律仪戒的行相，以加行、正行和结行来谨慎守护，这是其含义。
'如牦牛爱尾'是谨慎守护的比喻，就像在寒冷雪域生活的牦牛谨慎爱护其尾巴尖一样，也应当如此谨慎守护此戒律，这是其含义。
现在结集者圆满结集律藏后，为了回向善根，所以说：'宣说别解脱，所获诸福德，以此愿世间，得证调御位。'其中调御是指声闻和独觉，其尊主是如来，以宣说此别解脱所获得的一切福德，愿一切世间都获得调御尊主佛世尊的果位，这是其含义。

།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་འདི་ཡང་རྒྱུད་ཆགས་གསུམ་པའི་ཚུལ་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར། སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །དམ་ པའི་ཆོས་སྒྲ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཀོན་མཆོག་མཛོད་བརྙེས་པ། །ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་མཐའ་མེད་བརྒལ་བ། །འགྲོ་བའི་གཙོ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་སྨོས་པས་དེ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྒྱུད་བསྟན་ ཏོ།།དེའི་འོག་ཏུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བསླབ་གཞི་དཀོན་མཆོག་སྣོད། །འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །གཡག་རྔའི་རྩེ་མོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་བར་གྱིས་ནི་མདོ་གདོན་པའི་རྒྱུད་བསྟན་ཏོ། །མཇུག་ ཏུ།སོ་སོར་ཐར་པ་སྟོན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་གྲུབ་པ་གང་ཡོད་པ། །དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ། །ཐུབ་དབང་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་གསུངས་པས་ནི་བསྔོ་བའི་རྒྱུད་བསྟན་ཏོ། །བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚིག་གི་བརྗེད་བྱང་རྫོགས་སོ།། །། དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས་འཕགས་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་བབ་པའོ།

如是正确集结的别解脱经的正确集结，也是以三个相续的方式撰写的。
首先说：'美名幢幡闻三界，正法狮吼声宣扬，一切遍知获珍藏，梵天之主顶珠触。越度无边苦海深，顶礼众生之怙主。'所说的这些是宣说礼敬的相续。
其后：'一切遍知学处珍宝器，于圣众中间当分别。'乃至'此戒当守护，如牦牛尾端。'所说的这些是宣说诵经的相续。
最后：'宣说别解脱，所获诸福德，愿以此福德，令诸世间众，悉证调御位。'所说的这些是宣说回向的相续。
集结的性相已经解说完毕。
别解脱词句备忘录圆满。
依照至尊圣主吉祥天王之敕令，由圣者说一切有部律持、迦湿弥罗毗婆沙师阿阇黎胜友（Jinamitra）以及大校译师班智达龙幢（Klu'i rgyal mtshan）校订而定。


